جعفریآذر: بیمهها خسارتهای تحت پوشش را میپردازند؛ بار اصلی جنگ بر دوش دولت است
ایران ۲۴: اکنون این پرسش مطرح است که پرداخت خسارتهای جنگ بر عهده دولت است یا بیمه؟
جعفریآذر: باید گفت این موضوع دو بُعد دارد. نخست اینکه شرکت بیمه بر اساس قرارداد خود با بیمهگذار عمل میکند. اگر فردی هنگام خرید بیمهنامه، پوشش مربوط به آن خسارت را در قرارداد خود داشته باشد، شرکت بیمه موظف است خسارت را پرداخت کند.
بُعد دوم مربوط به نقش دولت است. دولت میتواند شرکتهای بیمه را مکلف کند که خسارتها را جبران کنند؛ اینکه منابع مالی این اقدام چگونه تأمین شود، بحث دیگری است. برای مثال، اعلام شده خسارت خودروهای مردم ــ نه خودروهای نظامی یا ادارات دولتی ــ در صورت آسیبدیدگی از طریق بیمه ایران پرداخت خواهد شد. این مسئولیت از سوی دولت به بیمه ایران که یک شرکت دولتی است واگذار شده است.
اما در مجموع، جبران خسارتهای جنگ برای مردم آسیبدیده، مسئولیت دولت است. برای نمونه، در برخی شهرهای بزرگ گفته شده شهرداریها مسئولیت ساختوساز و بازسازی خانههای تخریبشده مردم را بر عهده بگیرند و با حمایت دولت یا از محل منابع خود این کار را انجام دهند.
به بیان روشنتر، جبران همه خسارتهای مردم، چه مربوط به منازل مسکونی، چه لوازم خانه و چه سایر آسیبها، در نهایت بر عهده دولت است. تا جایی که اطلاع دارم، دولت محترم در برخی مناطق پرداختهای اولیه را نیز آغاز کرده و برای تعمیرات جزئی و تأمین برخی خسارتها اقداماتی انجام شده است.
امیدواریم منابع لازم نیز هرچه سریعتر تأمین شود و اگر نیاز به اصلاح بودجه باشد، دولت میتواند لایحه ارائه دهد و مجلس نیز قطعاً در مسیر کمک به دولت برای پرداخت بهموقع خسارتهای مردم همراهی خواهد کرد.
ایران ۲۴: همانطور که دکتر بیان کردید، اصل پرداخت خسارتهای جنگ بر عهده دولت است. البته در کنار آن، برخی شرکتهای بیمه نیز وارد میدان شدهاند و حتی در جریان جنگ ۱۲ روزه اعلام کردند الحاقیههایی ارائه میدهند تا مردم بتوانند ثبتنام کرده و پوشش بیمهای خریداری کنند؛ مگر جنگ مثل سیل و زلزله است؟
جعفریآذر: در واقع، موضوع جنگ از این جهت شبیه حوادثی مانند سیل و زلزله است. همانگونه که افراد میتوانند منزل خود را در برابر زلزله بیمه کنند، پوشش بیمه جنگ نیز یک گزینه اختیاری است. یعنی هر فردی میتواند این بیمه را تهیه کند تا اگر کشور در شرایط جنگی قرار گرفت و اموال او آسیب دید، خسارت خود را از بیمه دریافت کند. از این منظر تفاوتی با دیگر بیمههای اختیاری ندارد.
اما کلیت مسئله جنگ متفاوت است؛ زیرا جنگ موضوعی است که به حاکمیت و اداره کشور مربوط میشود و جمهوری اسلامی مسئول مدیریت و جلوگیری از وقوع آن است. به همین دلیل، اصل جبران خسارتهای ناشی از جنگ برای مردم بر عهده دولت قرار میگیرد.
منظور من الزامی بودن نیست؛ اگر مردم بخواهند میتوانند بیمه جنگ تهیه کنند، اما بسیاری از افراد چنین پوششی ندارند. به همین دلیل تأکید کردم شرکتهای بیمه فقط نسبت به افرادی تعهد دارند که قرارداد بیمه جنگ را خریداری کرده باشند؛ مگر آنکه دولت تصمیم بگیرد بیمهها را مکلف کند خسارت افراد فاقد بیمهنامه را نیز پرداخت کنند که در این صورت تأمین منابع آن بر عهده دولت خواهد بود.
مثالی که درباره خودروها مطرح شد، روشنکننده موضوع است. تقریباً میتوان گفت اکثر خودروهای شخصی مردم در ایران بیمه جنگ ندارند. منظور خودروهای مردمی است، نه خودروهای نظامی. با این حال، دولت طبق مصوبهای بیمه ایران را که یک شرکت دولتی است مسئول کرده تا خسارتها را ارزیابی و برآورد کند. دلیل این تصمیم نیز آن است که این شرکت تخصص لازم در ارزیابی خسارت را دارد.
به این ترتیب، بیمه ایران مأمور شده خسارتها را بررسی و جمعبندی کند تا مشخص شود چه میزان هزینه لازم است و بهترین شیوه جبران چیست؛ آیا باید خودرو جایگزین تحویل داده شود، قیمتگذاری صورت گیرد یا پرداخت نقدی انجام شود. نوع جبران خسارت در مرحله بعد تعیین خواهد شد.
درباره لوازم زندگی مردم نیز همین منطق برقرار است. همانطور که گفتم، مسئولیت اصلی با دولت است. البته در آینده اگر نیاز به اصلاح قانون وجود داشته باشد، میتوان سازوکارهای تازهای تعریف کرد؛ چه بهصورت داوطلبانه و چه اجباری.
هماکنون نیز صندوقی در کشور وجود دارد که مردم از طریق مبالغی که ماهانه در قبوض خود پرداخت میکنند، سهمی را به آن واریز میکنند. این صندوق که یکی از قوانین مناسب کشور در حوزه مخاطرات طبیعی است، برای کمک به آسیبدیدگان بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله ایجاد شده و اکنون میتواند پشتیبان مناسبی برای جبران خسارتها در این حوزه نیز باشد.
به گزارش گروه سیاسی شبکه خبری ایران۲۴، علی جعفریآذر نایبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، روز دوشنبه ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ در استودیوی «شبکه خبری ایران۲۴» حضور یافت و در گفتوگویی تصویری و تفصیلی، دیدگاههای خود را درباره جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی، خسارات ناشی از آن و وضعیت معیشتی مردم بیان کرد.
