درخواست ترامپ برای پیوستن کشورهای عربی به توافق ابراهیم
به گزارش ایران۲۴ از آکسیوس، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تماس تلفنی با رهبران چند کشور عربی و مسلمان اعلام کرده است که در صورت دستیابی به توافقی برای پایان جنگ ایران، انتظار دارد کشورهای بیشتری به روند عادیسازی روابط با اسرائیل بپیوندند و توافقنامههای صلح با تلآویو امضا کنند.
به گفته دو مقام آمریکایی که مستقیماً در جریان این تماسها قرار دارند، ترامپ روز شنبه در گفتوگو با رهبران عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، پاکستان، ترکیه، مصر، اردن و بحرین، علاوه بر بحث درباره توافق در حال شکلگیری با ایران، موضوع گسترش «پیمان ابراهیم» را نیز مطرح کرده است.
اظهارات ترامپ درباره پیوستن کشورهای جدید به توافقنامه ابراهیم، نشاندهنده گام بعدی او برای بازآرایی سیاسی خاورمیانه پس از پایان جنگ ایران ارزیابی میشود.
به گفته منابع آمریکایی، ترامپ بیش از هر چیز به دنبال دستیابی به توافقی تاریخی میان عربستان سعودی و اسرائیل است، هرچند فضای سیاسی کنونی منطقه و انتخابات پیشروی اسرائیل، هرگونه پیشرفت سریع در این زمینه را دشوار کرده است.
در ادامه این گزارش آمده است: در جریان تماسهای روز شنبه، برخی رهبران منطقه از جمله محمد بن زاید، رئیسجمهور امارات متحده عربی، که موضع سختگیرانهتری نسبت به جنگ ایران داشته، از توافق احتمالی حمایت کردند.
یک مقام آمریکایی درباره فضای این گفتوگوها گفت: «همه آنها گفتند، «ما در این توافق با شما هستیم؛ و اگر کار نکند، ما هم با شما خواهیم بود».»
به گفته یک مقام آمریکایی آگاه از جزئیات این تماسها، ترامپ همچنین به رهبران منطقه اطلاع داده که در ادامه با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تماس خواهد گرفت و ابراز امیدواری کرده که در آینده نزدیک، رهبر اسرائیل نیز در چنین تماس مشترکی حضور داشته باشد.
دو مقام آمریکایی تأکید کردند که ترامپ به رهبران منطقه گفته است پس از پایان جنگ با ایران، انتظار دارد تمامی کشورهایی که هنوز عضو پیمان ابراهیم نیستند یا با اسرائیل پیمان صلح ندارند، به این روند بپیوندند و روابط خود را با اسرائیل عادی کنند.
به گفته منابع آمریکایی، این درخواست ترامپ بهویژه برای رهبران عربستان سعودی، قطر و پاکستان – که هنوز روابط رسمی دیپلماتیک با اسرائیل ندارند – غافلگیرکننده بوده است.
یکی از مقامهای آمریکایی گفت: «سکوت برقرار شد و ترامپ به شوخی پرسید که آیا آنها هنوز آنجا هستند یا خیر.»
بر اساس این گزارش، ترامپ سپس اعلام کرده است که جارد کوشنر و استیو ویتکوف، نمایندگان او، طی هفتههای آینده پیگیری این موضوع را برعهده خواهند داشت.
بر اساس این گزارش، ترامپ روز یکشنبه نیز در پیامی در شبکه اجتماعی Truth Social نوشت: «من مایلم تا اینجا از همه کشورهای خاورمیانه به خاطر حمایت و همکاریشان تشکر کنم، حمایتی که با پیوستن آنها به کشورهای عضو پیمان تاریخی ابراهیم، بیشتر و بیشتر تقویت خواهد شد.»
در همین حال، لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه ایالت کارولینای جنوبی و از حامیان اصلی گسترش پیمان ابراهیم، نیز از موضع ترامپ حمایت کرده است.
گراهام که پیشتر از توافق در حال شکلگیری با ایران انتقاد کرده بود، روز یکشنبه در شبکه اجتماعی X نوشت: «اگر در واقع در نتیجه این مذاکرات برای پایان دادن به درگیری ایران، متحدان عرب و مسلمان ما در منطقه موافقت کنند که به توافق ابراهیم بپیوندند، این توافق به یکی از مهمترین توافقها در تاریخ خاورمیانه تبدیل خواهد شد.»
او همچنین از عربستان سعودی و دیگر کشورهای منطقه خواست پیشنهاد ترامپ را بپذیرند و هشدار داد: «اگر از پیمودن این مسیر که توسط رئیسجمهور ترامپ پیشنهاد شده است، خودداری کنید، پیامدهای شدیدی برای روابط آینده ما خواهد داشت و این پیشنهاد صلح را غیرقابل قبول خواهد کرد. علاوه بر این، تاریخ آن را به عنوان یک اشتباه محاسباتی بزرگ تلقی خواهد کرد.»
محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، پیشتر تمایل خود را برای عادیسازی روابط با اسرائیل ابراز کرده بود، اما طی یک سال گذشته موضع محتاطانهتر و سردتری نسبت به این موضوع اتخاذ کرده است.
بر اساس این گزارش، ترامپ در دیدار نوامبر گذشته خود با بن سلمان در دفتر بیضیشکل کاخ سفید نیز از او خواسته بود به پیمان ابراهیم بپیوندد، اما ولیعهد سعودی با این درخواست مخالفت کرده و فضای جلسه متشنج شده بود.
به گفته منابع آگاه، جنگ ایران و همچنین اختلافات عربستان سعودی با امارات متحده عربی باعث شده ریاض موضعی سختگیرانهتر و بدبینانهتر نسبت به دولت راستگرای اسرائیل اتخاذ کند.
مقامهای سعودی همچنان تأکید دارند که هرگونه عادیسازی روابط با اسرائیل باید مشروط به تعهد روشن، زمانبندیشده و برگشتناپذیر اسرائیل برای تشکیل کشور مستقل فلسطین باشد؛ شرطی که دولت اسرائیل آن را رد کرده است.
در عین حال، مقامهای اسرائیلی و آمریکایی معتقدند عربستان سعودی تا پیش از انتخابات اسرائیل که قرار است در ماه سپتامبر برگزار شود و مشخص شدن ترکیب دولت آینده این کشور، اقدام جدیای در مسیر عادیسازی روابط انجام نخواهد داد.