رجبی دوانی: اگر کوفیان پیمانشکنی نمیکردند، حکومت اهلبیت(ع) تا سال ۷۰ هجری تشکیل میشد
به گزارش ایران۲۴، محمدحسین رجبی دوانی، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ اسلام، در آیین رونمایی از رمان «اگر» تازهترین اثر اسماعیل بندهخدا که عصر یکشنبه چهارم مردادماه در خبرگزاری مهر برگزار شد، با تشریح مبانی تاریخی این اثر، گفت: اگر مردم کوفه به عهد خود با امام حسین(ع) پایبند میماندند و آن حضرت به شهادت نمیرسید، مطابق روایات، اراده الهی بر تشکیل حکومت اهلبیت(ع) تا سال ۷۰ هجری قرار گرفته بود.
وی گفت: قیام امام حسین(ع) در سال ۶۱ هجری میتوانست با ورود آن حضرت به کوفه به تشکیل نخستین پایگاه حکومت اهلبیت(ع) منجر شود؛ زیرا کوفه در آن زمان مهمترین شهر جهان اسلام و مرکز بزرگترین استان اسلامی بود و تسلط بر آن، بخش وسیعی از عراق، ایران و قفقاز را در بر میگرفت.
رجبی دوانی افزود: در صورت تحقق این روند، به ترتیب بصره، مدینه، مکه، یمن، مصر و شمال آفریقا نیز تحت حاکمیت اهلبیت(ع) قرار میگرفت و در نهایت تا سال ۷۰ هجری، حکومت بنیامیه از میان میرفت.
وی با تأکید بر اینکه این تحلیل بر پایه مفهوم «تاریخ جایگزین» یا «تاریخ معکوس» است، اظهار داشت: بررسی اینکه اگر حادثهای به گونه دیگری رخ میداد چه پیامدهایی در پی داشت، میتواند آموزههای مهمی برای امروز داشته باشد و تاریخ را از سطح روایت صرف، به ابزاری برای عبرتآموزی تبدیل کند.
این استاد تاریخ اسلام با اشاره به کاربرد تاریخ در فهم مسائل معاصر گفت: قرآن کریم بیش از دو هزار آیه تاریخی دارد و پیامبر اکرم(ص) نیز مأمور بود سرگذشت اقوام گذشته را برای مردم بازگو کند؛ زیرا هدف از نقل تاریخ، استخراج درسها و بهرهگیری از آنها در زندگی امروز است.
وی افزود: از این منظر، نگارش آثاری مانند رمان «اگر» میتواند مخاطب را با ظرفیتهای تاریخ در تحلیل مسائل روز آشنا کند.
رجبی دوانی با تمجید از نویسنده این اثر گفت: اسماعیل بندهخدا علاوه بر تسلط بر تاریخ، از توانایی داستاننویسی، قلم روان و ذوق ادبی برخوردار است و همین ویژگیها موجب شده کتاب برای مخاطب جذاب و خواندنی باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ماجرای حکمیت در جنگ صفین، اشعث بن قیس را عامل اصلی ایجاد فضای تردید و توقف پیشروی سپاه امیرالمؤمنین(ع) دانست و گفت: اشعث با شعار دلسوزی برای مردم و پایان جنگ، افکار عمومی را منحرف کرد و حتی گروهی از سپاهیان، امیرالمؤمنین(ع) را برای پذیرش حکمیت تحت فشار قرار دادند.
رجبی دوانی افزود: در آن مقطع تنها مالک اشتر به طور کامل از موضع امام علی(ع) حمایت کرد، اما بسیاری از خواص سکوت کردند و همین مسئله موجب شد جریان حق در برابر فشارهای سیاسی و روانی تضعیف شود.
وی گفت: اگر شخصیتهای برجستهای مانند حجر بن عدی و دیگر یاران وفادار امیرالمؤمنین(ع) در آن لحظه حساس به حمایت از مالک اشتر برمیخاستند، اشعث شکست میخورد و مسیر تاریخ تغییر میکرد.
این پژوهشگر تاریخ اسلام تأکید کرد: روایت چنین مقاطع تاریخی در قالب داستان میتواند به شناخت بهتر شیوههای نفوذ، جنگ روانی و تحریف حقیقت کمک کند و مخاطب امروز را نسبت به تکرار تجربههای تاریخی آگاه سازد.
وی خاطرنشان کرد: تاریخ تنها برای اطلاع از گذشته نیست، بلکه ابزاری برای شناخت الگوهای صحیح تصمیمگیری و جلوگیری از تکرار خطاهای تاریخی در زمان حاضر به شمار میرود.