ضرورت تخصیص سهم سلامت از درآمد کشور برای روشنی چراغ پزشکی

به گزارش ایران۲۴، روز پزشک در ایران اول شهریورماه همزمان با زادروز ابوعلی سینا، به منظور قدردانی از خدمات پزشکان و تلاش‌های آنان در حوزه علوم پزشکی نامگذاری شده است. انتخاب زادروز ابوعلی سینا برای این مناسبت، نشان‌دهنده قدمت تاریخی علم پزشکی در ایران است.

پزشکان ایرانی طی سال‌های گذشته با وجود مشکلات و چالش‌های فراوان از جمله جنگ و تحریم‌ها همچنان مسیر پیشرفت را ادامه داده‌اند و پزشکی ایران به یکی از مراجع علمی و درمانی در منطقه و جهان تبدیل شده است.

با این حال، تداوم این مشکلات و چالش‌های اقتصادی و حرفه‌ای، زمینه‌ساز مهاجرت بخشی از پزشکان، به‌ویژه پزشکان جوان و نخبه، شده است؛ موضوعی که با اتخاذ تصمیم‌های درست، حمایت از جامعه پزشکی و ایجاد شرایط مناسب برای فعالیت و زندگی آنان می‌توان از شدت آن کاست و از مهاجرت سرمایه‌های علمی کشور جلوگیری کرد.

احسان شریفی‌پور دبیر انجمن سکته مغزی کشور و متخصص مغز و اعصاب به مناسبت روزپزشک در گفت‌وگو با ایران۲۴ درباره جایگاه پزشکی در ایران، تعرفه‌های درمانی اظهار کرد: پزشکی در ایران یک عشق و همچنین یک عرق تاریخی است، ملت ایران و تمدن ایرانی همواره به طبیبان خود بالیده‌اند؛ از برزویه طبیب گرفته تا ابن‌سینا، حکیم رازی و در نسل‌های اخیر پزشکان بزرگی از جمله استاد غریب و پروفسور یلدا برای مردم به نوعی پناهگاه اجتماعی محسوب می‌شدند.

وی با تاکید بر اینکه پزشکی در ایران یک قدمت و عرق تاریخی است، تصریح کرد: این موضوع باعث شده است که حتی با وجود تحریم‌ها، مشکلات اقتصادی، جنگ و مسایل مختلف، پزشکی کشور نه‌ تنها افت نکند، بلکه تلاش کند کیفیت خود را حفظ و حتی ارتقا دهد و به پناهگاه و مرجعی در حوزه درمان و تولید علم برای کشورهای همسایه تبدیل شود. 

دبیر انجمن سکته مغزی کشور بیان کرد: پزشکان، فرزندان نخبه و باهوش این ملت هستند که با وجود سختی‌های فراوان وارد رشته پزشکی می‌شوند و در طول مسیر نیز با جدیت و رقابت تلاش می‌کنند تا به قله‌های پزشکی ایران و در بسیاری از موارد به قله‌های پزشکی جهان برسند که اگر همین نخبگانی که فرزندان این ملت هستند، حمایت بیشتری دریافت می‌کردند و برنامه‌های منسجم‌تر و دقیق‌تری برای آنها وجود داشت، قطعا می‌توانستند در دنیا حرف‌های بسیار بیشتری برای گفتن داشته باشند؛ با این حال و با وجود همه مشکلات، پزشکی ایران همچنان در دنیا سرآمد، قابل اتکا واحترام است.

شریفیپور درباره تعرفه‌های پزشکی و موضوع مهاجرت پزشکان اظهار کرد: مهاجرت  در به ویژه در نسل جدید وجود دارد چراکه توجه به مسایل اقتصادی، ارتباطات علمی با دنیا، دسترسی به فناوری‌های روز و حمایتی که باید از نخبگان صورت بگیرد، روزبه‌روز کمتر می شود، البته این مسئله را نمی‌توان صرفا به یک مدیر خاص یا رفتار یک دستگاه مانند وزارت بهداشت نسبت داد، بلکه بیشتر به شرایط سختی برمی‌گردد که بر جامعه حاکم شده است؛ از شدت تحریم‌ها و مسائل ناشی از جنگ گرفته تا بلاتکلیفی در تصمیم‌گیری‌ها که در بسیاری از حوزه‌ها دیده می‌شود.

دبیر انجمن سکته مغزی کشور با اشاره به برنامه کشورهای پیشرفته برای جذب نخبگان ایرانی بیان کرد: کشورهای پیشرفته برای جذب نخبگان برنامه دارند و سرمایه‌گذاری می‌کنند. آنها از اینکه یک نخبه و فرد برگزیده از کشوری مانند ایران که رشد پیدا کرده وارد سیستم علمی، بهداشتی و درمانی آنها شود، استقبال می‌کنند. در حالی که ما همچنان درگیر این نکته هستیم که آیا باید به نخبه خود احترام بگذاریم و برای او سرمایه‌گذاری کنیم یا نه. زمانی که قرار است منابع تخصیص داده شود یا برای مسائل مالی و زیربنایی برنامه‌ریزی کنیم. هنوز تصمیم گیران ما در کشور این مشکل را دارند که آیا باید یک نخبه را با یک فرد غیرنخبه مساوی ببینیم یا خیر؛ در حالی که یک نخبه می‌تواند آثار و برکات فعالیتش هزاران نفر را منتفع کند.متاسفانه این موضوع هنوز در کشور حل نشده است و امروز شاهد هستیم که برخی جایگاه‌های هیئت علمی که باید توسط نخبه‌ترین افراد پر شوند، خالی می‌مانند. پزشکان کمتری تمایل دارند در سیستم ادامه مسیر دهند و جوانانی که تخصص و فوق‌تخصص می‌گیرند و می‌توانند عضو هیئت علمی شوند و به مردم کشورشان خدمت کنند، بسیاری از نخبگان به فکر مهاجرت و فعالیت در کشورهای دیگر می‌افتند. حتی اگر خود فرد نیز چنین هدفی نداشته باشد، فضای موجود او را به این سمت سوق می‌دهد.

 وی تصریح کرد: همچنین از طرف دیگر مسئله تامین معاش و زندگی نیز مطرح است که شرایط زندگی پزشکان جوان حتی مانند ۱۰ سال گذشته نیست، ما که برای دودهه قبل هستیم، حداقل توانستیم گلیم زندگی خود را در حد متوسط از آب بیرون بکشیم اما امروز وقتی به نخبگان و پزشکان جوان و رتبه‌های برتر نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که بسیاری از آنها به سختی می‌توانند نیازهای اولیه زندگی خود را تامین کنند و از خانه یا یک درآمد ثابت برخوردار باشند.این در حالی است که این افراد بخش مهمی از عمر خود را در حال تحصیل بوده‌اند و همچنان نیز باید به تحصیل و یادگیری ادامه دهند. بنابراین در شرایط اقتصادی و درآمدها حتی تصور یک زندگی عادی و حداقلی برای برخی از این افراد متصور نیستند.

تعرفه دستوری نیست؛ سلامت باید سهم مشخصی از منابع کشور داشته باشد

دبیر انجمن سکته مغزی کشور درباره تعرفه‌های پزشکی خاطرنشان کرد: تعرفه را نمی‌توان به شکل دستوری تعیین کرد اما یک نکته بسیار مهم در دنیا وجود دارد که در کشور ما نیز باید مورد توجه قرار گیرد و نباید رابطه مالی مستقیم میان پزشک و بیمار وجود داشته باشد و هر کشوری باید بخش مشخص و عمده‌ای از خدمات اجتماعی خود را که برای سلامت مردم در نظر گرفته است، بدون ملاحظه تأمین کند.

وی افزود: به عنوان مثال وقتی درباره تولید ناخالص داخلی کشور صحبت می‌کنیم و رقم آن را بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار در نظر می‌گیریم واقعا باید سهم مناسبی برای سلامت مردم اختصاص داده شود؛ بیمه‌ها باید به حدی قوی باشند که یک پدر و مادر بازنشسته، یک کارمند، یک کارگربتوانند از خدمات درمانی مناسب برخوردار باشند اما در حال حاضر حتی اقشارپردرآمد با پرداخت هزینه های درمانی مشکل دارند. متاسفانه در شرایط فعلی حتی با تعرفه‌هایی که خودمان نیز آنها را ناچیز می‌دانیم، باز هم مردم برای تامین هزینه‌های درمان با مشکل مواجه هستند چرا که بیمه‌ها که نماد حمایت حاکمیت هستند، بسیار ناکارآمد عمل می‌کنند. از یک سو میزان حمایت آنها بسیار ضعیف است و از سوی دیگر با بهانه‌های مختلف از زیر بار تعهدات خود شانه خالی می‌کنند. به عنوان مثال، مادری را در نظر بگیرید که ۳۰ سال معلم بوده و اکنون بازنشسته شده است. این فرد علاوه بر بیمه پایه، ممکن است بیمه تکمیلی و حتی بیمه‌های دیگری نیز داشته باشد اما زمانی که در سنین سالمندی به انجام یک عمل جراحی نیاز پیدا می‌کند، باز هم شاهد هستیم که بخش قابل توجهی از هزینه درمان را باید از جیب خود پرداخت کند.سلامت مردم نیازمند سهم مشخصی از درآمد کشور است.

شریفی‌پور تاکید کرد: اگر می‌خواهیم به سلامت جامعه احترام بگذاریم، از یک طرف نخبگان خود را حفظ کنیم و از طرف دیگر چراغ پزشکی کشور را پرقدرت‌تر از همیشه روشن نگه داریم، باید سهم مشخصی از درآمد کشور را به سلامت مردم اختصاص دهیم. مردم سه نیاز اساسی دارند که امنیت، سلامت و غذا از مهم‌ترین آنهاست بنابراین باید هزینه کنیم. در بسیاری از مواقع درباره اهمیت سلامت صحبت می‌شود اما در عمل منابع و اعتبار لازم به این حوزه تزریق نمی‌شود و نتیجه این وضعیت را در کمبود دارو، کمبود تجهیزات پزشکی و مشکلات بیمارستان‌های دولتی می‌بینیم. وقتی تعرفه‌ها بسیار پایین است و پرداخت‌ها نیز با تاخیر فراوان انجام می‌شود، طبیعی است که مشکلات در نظام سلامت افزایش پیدا کند.

کمبود پزشک در برخی استان‌ها و حتی مراکز درمانی تهران

دبیر انجمن سکته مغزی کشور با اشاره به کمبود پزشک در برخی مناطق کشور گفت: امروز در بسیاری از استان‌ها و شهرستان‌ها با کمبود پزشک مواجه هستیم و حتی در خود تهران نیز برخی مراکز درمانی از نظر تعداد و کفایت اعضای هیئت علمی و پزشکان با مشکل مواجه‌اند. همه این مسائل به این موضوع برمی‌گردد که ما سهم واقعی سلامت را پرداخت نمی‌کنیم. اگر قرار است نظام سلامت بتواند خدمات مناسب ارائه دهد، باید منابع کافی و پایدار برای آن در نظر گرفته شود.

وی درباره ضرورت افزایش انگیزه پزشکان عنوان کرد: امیدوارم بتوانیم با پویاتر کردن فضای علمی و همچنین حمایت دقیق و جدی از پزشکان، به‌ویژه پزشکانی که در سیستم‌های دولتی و دانشگاهی به مردم خدمت می‌کنند، انگیزه را در این پزشکان افزایش دهیم، علاوه بر حمایت‌های مالی، حمایت معنوی از پزشکان نیز اهمیت زیادی دارد و باید جایگاه اجتماعی و حرفه‌ای آنها مورد توجه قرار گیرد.چراغ پزشکی ایران خاموش نمی‌شود چراکه پزشکی یک عرق تاریخی است اما اینکه این چراغ پرقدرت باشد یا کم‌نور، تا حد زیادی به این بستگی دارد که تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان کشور بدون حب و بغض و با نگاه درست و حمایتی به این سرمایه نگاه کنند.

شریفی پور خاطرنشان کرد: پزشکان فرزندان این ملت هستند و اگر حمایت مناسبی از آنها صورت بگیرد، نتیجه و ثمره آن در نهایت به مردم بازمی‌گردد؛ به گونه‌ای که مردم بتوانند از خدمات سلامت بیشتری بهره‌مند شوند و آسیب کمتری ببینند.