کهرم: قانون هوای پاک برای اجرا نشدن نوشته شده است/ ما سازوکاری برای ارزیابی و پاسخگویی در حوزه قوانین نداریم
اسماعیل کهرم، استاد دانشگاه و فعال محیطزیست، در گفتوگو با ایران24 درباره تداوم آلودگی هوا با وجود گذشت سالها از تصویب قانون هوای پاک، بیان کرد: قانون هوای پاک از سال ۱۳۹۶ تکالیف مشخصی را برای دستگاههای مختلف تعیین کرده است، اما با گذشت نزدیک به یک دهه از اجرای این قانون، همچنان در فصل زمستان با معضل آلودگی هوا مواجه هستیم. در حقیقت باید بررسی شود که آیا دستگاههای مسئول به تکالیف قانونی خود عمل نکردهاند یا اینکه عوامل دیگری نیز در تداوم آلودگی هوا نقش دارند؛ چراکه نمیتوان تمام مسئله از یک جهت بررسی کرد.
کهرم تصریح کرد: گاهی کسانی که قوانین و مصوبات را مینویسند، متوجه شرایط کشور نیستند و تصور میکنند با تصویب یک قانون، همه مسائل بهصورت خودکار حل خواهد شد. متأسفانه در بسیاری از موارد، قوانینی نوشته و تصویب میشوند، اما سازوکار مشخصی برای ارزیابی میزان اجرای آنها وجود ندارد. ممکن است مجموعهای از تکالیف برای دستگاههای مختلف تعیین شود، اما در نهایت مشخص نباشد هر دستگاه تا چه اندازه به وظایف خود عمل کرده و نتیجه اجرای این قانون چه بوده است.
وی افزود: یکی از مشکلات جدی در این زمینه، ضعف گردش آزاد اطلاعات است. اگر امروز کسی بخواهد درباره وضعیت تالاب انزلی یا دریاچه ارومیه اطلاعات دقیق و قابل اتکایی به دست بیاورد، با این پرسش مواجه میشود که مرجع مشخص و شفافی برای ارائه این اطلاعات وجود دارد یا خیر.
مشاور پیشین سازمان محیط زیست ادامه داد: در کشورهای پیشرفته زمانیکه قانونی تصویب میشود، اجرای آن نیز بهطور مستمر مورد ارزیابی قرار میگیرد. اگر برنامهای موفق نباشد یا به اهداف تعیینشده نرسد، مسئولان با صراحت این موضوع را به مردم اعلام میکنند و درباره دلایل آن توضیح میدهند.
این فعال محیط زیست تأکید کرد: اگر اطلاعات آزاد و شفاف در اختیار مردم و کارشناسان قرار بگیرد، امکان ارزیابی عملکرد دستگاهها نیز فراهم میشود و میتوان مشخص کرد که چه میزان از برنامهها پیشرفت داشتهاند و چه بخشهایی با شکست مواجه شدهاند. اگر روزی برسد که ما نیز از نعمت آزادی اطلاعات بهرهمند شویم؛ چراکه اگر چنین شرایطی فراهم شود، مردم و کارشناسان میتوانند با آگاهی بیشتری مسائل محیط زیستی را دنبال کنند و این موضوع میتواند به پیشرفت قابل توجه کشور در حوزه محیط زیست منجر شود.