شریفییزدی:کاهش اعتماد عمومی طی ۶ تا ۷ سال اخیر شیب تندتری گرفته است
علیرضا شریفییزدی، جامعهشناس در گفتوگو با خبرنگار ایران۲۴ در پاسخ به این سوال که آیا در جامعه اضلاع سهگانه اعتماد، از جمله اعتماد مردم به مردم، اعتماد مردم به نظام حکمرانی و اعتماد نظام حکمرانی به مردم وجود دارد، تصریح کرد: براساس دادههای آماری و پژوهشهایی که طی ۱۰ الی ۱۵ سال گذشته در ایران صورت گرفته است، واقعیت امر این است که سرمایه اجتماعی و به تبع آن، اعتماد در هر سه ضلعش، در کلیت خود رو به کاهش بوده است؛ مخصوصاً طی ۶ الی ۷ سال اخیر به دلایل اقتصادی و به تبع آن دلایل اجتماعی، با سیر نزولی و شیب کمی تند همراه بوده است اما جنگ باعث شد که بهطور موقت اعتمادسازی صورت گیرد و سرمایه اجتماعی افزایش پیدا کند.
وی ادامه داد: در جنگ ۱۲ روزه شاهد این مسئله بودیم و تلاش شد که این اعتماد و سرمایه اجتماعی حفظ شود، ولی متأسفانه از سوی دولت این اتفاق رخ نداد؛ یعنی یا نتوانست یا فرصت این موضوع را پیدا نکرد و یا اصلاً در اولویت اقدامات دولت نبود که بتواند این سرمایه اجتماعی موقت، که به خاطر جنگ برای مقابله با تهدیدات خارجی ایجاد شده بود، را به یک پدیده بلندمدت تبدیل کند.
این جامعهشناس عنوان کرد: البته رخدادهای سال ۱۴۰۴ هم در این مسئله دخیل بود؛ بهگونهای که در جنگ ۴۰ روزه و جنگ یکهفتهای در مناطق جنوبی کشور، ما نتوانستیم انسجامی که در جنگ ۱۲ روزه سال ۱۴۰۴ شکل گرفته بود را مجدداً تکرار کنیم. البته انسجام بالا رفت و تا مدتی وجود داشت، ولی مشکلات و معضلات اقتصادی، عدم شفافیت در حوزههای مختلف، سیاستگذاریها، برخی از جابهجایی مهرهها و انتصابها و شریک کردن حوزههای دیگری که جزو دغدغه روز مردم نبود با شرایط خاص کشور و گره زدن حوزههایی که از نظر اکثریت مردم ضرورتش برایشان شناختهشده نیست، متأسفانه همه این موضوعات باعث شد که آن پدیده اعتماد عمومی، که اعتماد بین مردم و حاکمیت باشد، تضعیف شود و مخصوصاً بعد از رخدادهای دیماه، تضعیف بیشتری شد.
وی افزود: در مورد حاکمیت هم نحوه برخورد مشخص است؛ یعنی آن قسمت اعتماد نظام حکمرانی به مردم، در مقام گفتار و شعار خیلی زیاد است، اما در مقام عمل، با روشهایی که به کار گرفته میشود و شیوه برخوردی که با اعتراضات صورت گرفت، به نظرم میآید که این عدم باورمندی و اعتماد دوسویه است. از سوی مردم، خیلی زیاد است. این موضوعات همه براساس شواهد میدانی و پژوهشهای صورتگرفته است.
شریفییزدی ادامه داد: البته همیشه یک گروهی هستند که اعتماد صد درصدی دارند ولی اگر بخواهیم درصد در نظر بگیریم، نیازمند یک کار پژوهشی عمیقتر و مطالعات اکتشافی دارد. اما در حال حاضر، این موضوع را نشان میدهد که اعتماد عمومی به دستگاه حاکمیت، نظام حکمرانی و دولت، روزبهروز در حال کاهش است.
این جامعهشناس خاطرنشان کرد: البته در دوران ۴۰ روز جنگ به دلیل اینکه دولت مایحتاج مردم، مثل خوراک،سوخت، برق و انرژی را تامین کرد، مقداری اعتماد عمومی افزایش یافت ولی این پدیده موقت نمیتواند خودبهخود تبدیل به یک اعتماد عمومی دائمی شود؛ مگر اینکه در تعامل دولت و مردم، تغییرات دقیقتر و عمیقتری صورت بگیرد تا دیگر شاهد رخدادهای تلخ مثل ۱۴۰۴، ۱۴۰۱، ۹۸ و ۹۶ نباشیم.
