موحدیان: مشاوران مسئولان باید دانش و تخصص کافی داشته باشند/ در قفقاز با «تله جنگ» مواجهیم
احسان موحدیان، کارشناس روابط بینالملل، پژوهشگر مسائل آذربایجان و قفقاز در گفتوگو با «ایران24» در پاسخ به پرسش اینکه یک مشاور خوب برای مسئولان باید چه ویژگیهایی داشته باشد؟ گفت: مشاور میتواند ویژگیهای متنوعی داشته باشد، اما به نظر میرسد مهمترین مسئله این است که فرد در حوزهای که درباره آن اظهارنظر میکند، از مسائل آن حوزه بهطور دقیق مطلع باشد. متأسفانه گاهی شاهد اظهارنظرهایی هستیم که افراد تخصص لازم برای مسائل حساس را ندارند؛ برای مثال، فردی که در حوزه علوم تجربی یا علوم مهندسی تحصیل کرده، درباره موضوعات حساس علوم انسانی اظهارنظر میکند. این مسئله در حوزههایی مانند روابط بینالملل و مسائل منطقهای اهمیت بیشتری پیدا میکند.
پژوهشگر مسائل آذربایجان و قفقاز با تمرکز بر تحولات قفقاز افزود: گاهی برخی افراد بالا و پایین شدنهای رفتاری ایالات متحده را به معنای امکان برقراری صلح با این کشور یا تغییر راهبرد آمریکا در قبال ایران تفسیر میکنند، در صورتیکه این برداشت غلط است. اگر به نقلوانتقالات نظامی آمریکا و همچنین مباحث عمیقتری که از سوی آنها مطرح میشود توجه کنیم، متوجه خواهیم شد که راهبرد اصلی آمریکا در قبال ایران تغییر نکرده است.
موحدیان تصریح کرد: آمریکا نمیتواند پرونده ایران را نیمهتمام رها کند و تلاش میکند آن را به نتیجهای که از نظر خودش مطلوب است برساند. این نتیجه را میتوان در چارچوب تلاش برای کنترل منابع ایران و به زانو درآوردن کشور تحلیل کرد. آمریکاییها نیز در مقاطع مختلف روشهای متفاوتی را امتحان میکنند؛ ممکن است یک بار از روش نظامی وارد شوند و اگر روش نظامی به نتیجه نرسد، به فشار اقتصادی و ایجاد زمینه برای آشوب روی بیاورند و سپس مجدداً سراغ گزینه نظامی بروند. بیان این مسئله به معنای استقبال از درگیری و جنگ نیست، بلکه به این معناست که باید شناخت درستی از دشمن و آیندهای که ممکن است برای ما رقم بزند داشته باشیم تا بر اساس این شناخت، رفتار و تصمیم درستی بگیریم.
این کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به تحولات قفقاز گفت: ما در قفقاز نیز با مسئلهای مشابه و در قالب «تله جنگ» مواجه بودهایم. هر زمان نسبت به عملکرد جمهوری اسلامی در قفقاز انتقاد کردهایم و گفتهایم که در این منطقه نوعی عقبماندگی در رفتار و سیاست وجود دارد و بخشی از این حوزه را واگذار کردهایم، برخی دوستان تصور کردهاند که چنین اظهارنظرهایی کشور را به سمت جنگ سوق میدهد.
موحدیان ادامه داد: واقعیت این است که ما از این منطقه دچار آسیب و عقبماندگی هستیم و با مطرح کردن این استدلال که نباید به سمت جنگ رفت، مشکلی حل نمیشود. حتی اگر خودمان بخواهیم از منطقه عقبنشینی کنیم، میبینیم که تنشها از همان منطقه به ما تحمیل میشود. بنابراین مسئله این نیست که ما خواهان جنگ هستیم، بلکه باید واقعیتهای منطقه را بهدرستی بشناسیم و برای آنها راهکار داشته باشیم.
وی با تأکید بر ضرورت مسئولیتپذیری در اظهارنظرهای تخصصی اظهار کرد: کسانی که درباره مسائل حساس سیاست خارجی و منطقهای اظهارنظر میکنند، اگر دانش لازم را دارند باید اظهارنظر کنند و اگر چنین دانشی ندارند، بهتر است درباره این مسائل اظهارنظر نکنند.
موحدیان افزود: از برخی اظهارنظرهای غلط سوءاستفاده میشود و طرف مقابل نیز بر اساس همین تحلیلهای نادرست موضعگیری میکند، پاسخ میدهد و حتی ممکن است از این طریق ما را تحقیر کند. این مسئله بسیار نگرانکننده است.
وی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه در شرایط فعلی هرگونه نشانه ضعف میتواند از سوی دشمن مورد سوءاستفاده قرار گیرد. بنابراین لازم است در عرصه تبلیغات و جنگ نرم نیز دقت بیشتری داشته باشیم و از ارسال پیامهایی که میتواند نشانه ضعف یا اختلاف تلقی شود، پرهیز کنیم.
این کارشناس مسائل بینالملل گفت: همانطور که اخیراً در پیام مقام معظم رهبری نیز بر ضرورت حفظ انسجام اجتماعی تأکید شده است، هر چیزی که انسجام اجتماعی را زیر سؤال ببرد، باید مورد توجه قرار گیرد. امیدوارم این تذکر مورد توجه قرار گیرد و شاهد پایان یافتن برخی اظهارنظرها در رسانههای عمومی یا ارسال پیامهای نادرست باشیم. این بحثها و اختلافنظرها میتواند در جلسات خصوصی و تخصصی مطرح شود و درباره آنها تصمیمگیری شود، اما نباید این مسائل به شکلی وارد فضای عمومی و میان مردم شود که به انسجام اجتماعی آسیب بزند.