ده‌پهلوان: ساختار یگان حفاظت از میراث فرهنگی باید متحول شود
مصطفی ده‌پهلوان، باستان‌شناس، در گفت‌و‌گو با ایران۲۴، در پاسخ به این پرسش که اگر اختیار کامل حفاظت از میراث فرهنگی ایران را به مدت یک سال در اختیار داشته باشید، اولین کاری که انجام می‌دهید چیست؟ وی اظهار کرد: اگر قرار باشد مسئولیت حفاظت از میراث فرهنگی را بر عهده داشته باشیم، نخستین اقدام، ایجاد زمینه‌های تعامل میان وزارت میراث فرهنگی، دستگاه‌های اجرایی و نهاد‌های انتظامی خواهد بود. تعامل میان دستگاه‌ها باید به‌درستی شکل بگیرد و قوانین نیز باید ضمانت اجرایی داشته باشند. نمی‌توان پذیرفت فردی چندین بار به دلیل قاچاق دستگیر شود، اما دوباره آزاد شود. باید سازوکاری وجود داشته باشد که مردم بدانند در حوزه حفاظت از میراث فرهنگی، قانون از ضمانت اجرایی برخوردار است.
ده‌پهلوان در ادامه بیان کرد: در کنار این موضوع، تعامل با نهاد‌های انتظامی نیز باید تقویت شود و ساختار یگان حفاظت میراث فرهنگی کشور نیازمند یک نوسازی جدی است. این نوسازی باید از نظر تجهیزات، دانش حفاظتی نیروها، امکانات و همچنین حفاظت الکترونیکی انجام شود تا بستر لازم برای انجام وظایف حفاظتی فراهم شود.
این باستان‌شناس با بیان اینکه حفاظت انتظامی و قضایی باید در اولویت قرار گیرد، گفت: ابتدا باید از نظر قضایی و انتظامی بتوانیم از میراث فرهنگی به‌درستی مراقبت کنیم و زمانی که از این مرحله اطمینان حاصل شد، به سراغ لایه‌های بعدی حفاظت برویم.
میراث فرهنگی تجربه زیسته نیاکان ما است
وی مستندسازی، اجرای ضوابط مربوط به بافت‌های تاریخی، افزایش سواد میراثی مردم و نوسازی موزه‌ها را از دیگر اولویت‌های این حوزه برشمرد و اظهار کرد: مردم باید درک درستی از باستان‌شناسی و میراث فرهنگی داشته باشند. میراث فرهنگی فقط شناسنامه، رگ و ریشه، هویت یا ابزاری برای گردشگری و جذب توریست نیست، بلکه در واقع تجربه زیسته نیاکان ماست که می‌تواند برای حل برخی معضلات دنیای امروز نیز مورد استفاده قرار گیرد؛ البته به شرط آنکه فهم درستی از این میراث داشته باشیم.
ده‌پهلوان با اشاره به ظرفیت‌های میراث فرهنگی در حوزه‌های مختلف زندگی افزود: معماری بوم‌آورد ایران نمونه‌ای از میراثی است که با اقلیم‌های مختلف کشور سازگار بوده و باید مورد توجه و ترویج قرار گیرد. این موضوع هم با مسائل هویتی ما ارتباط دارد و هم با مسائل اقلیمی. همچنین در حوزه خوراک، فرهنگ استفاده از آب و موضوعات مختلف دیگر، تجربه‌های گذشتگان می‌تواند برای امروز نیز مورد استفاده قرار گیرد.
وی تاکید کرد: حفاظت از میراث فرهنگی بدون هماهنگی با تمام دستگاه‌های اجرایی و انتظامی کشور امکان‌پذیر نیست. این حوزه مانند مجموعه‌ای از چرخ‌دنده‌های مختلف است که باید در کنار یکدیگر قرار گیرند و هماهنگ عمل کنند تا حفاظت از میراث فرهنگی به‌درستی انجام شود. این وظیفه وزارت میراث فرهنگی است که با حمایت رئیس‌جمهور بتواند دستگاه‌های مختلف را با خود هماهنگ کند و زمینه لازم برای حفاظت موثر از میراث فرهنگی را فراهم آورد.
