ده‌پهلوان: میراث خلیج فارس جدی گرفته نمی‌شود/ ۹۰۰ هکتار محوطه میراثی در قشم به حال خود رها شده است
مصطفی ده‌پهلوان، باستان‌شناس در گفت‌و‌گو با «ایران۲۴»، درباره اولویت‌های حفاظت از محوطه‌های تاریخی کشور، با بیان اینکه انتخاب چند محوطه از میان شمار زیادی از محوطه‌های ارزشمند ایران کار دشواری است، گفت: محوطه‌های کلیدی زیادی در ایران داریم که شرایط سختی دارند و انتخاب از میان آنها دشوار است. شاید اولویت اصلی جیرفت باشد. جیرفت شرایط خوبی ندارد و می‌دانم که در ریشه‌های تمدنی ایران بسیار می‌تواند تأثیرگذار باشد.
این باستان‌شناس با اشاره به پیگیری‌هایی که برای تأمین اعتبار کاوش‌های باستان‌شناسی در دوره فعالیتش در پژوهشگاه انجام شده بود، اظهار کرد: دغدغه من آن زمان در پژوهشگاه این بود که یک ردیف تحت عنوان جدول ۱۲ را باز کنیم. با کمک نمایندگان مجلس، سازمان برنامه و آقای مهندس ضرغامی توانستیم این جدول را برای پژوهشگاه باز کنیم که خوشبختانه باز شد و قرار بود بودجه خوبی هم بیاید.
ده‌پهلوان ادامه داد: بخشی از این بودجه هم آمد و دیگر نمی‌دانم بعد از من ادامه پیدا کرد یا نه، ولی نیاز است یک بودجه جداگانه واقعاً برای کاوش و حفاظت از محوطه‌ها گذاشته شود.
خوزستان؛ یکی از گاهواره‌های تمدنی جهان
این باستان‌شناس در ادامه با اشاره به اهمیت محوطه‌های تاریخی خوزستان گفت: ما محوطه‌های بزرگی در خوزستان داریم. خوزستان یکی از مهم‌ترین گاهواره‌های تمدنی دنیاست که باید جدی گرفته شود. امروز می‌دانم که حال میراث فرهنگی خوزستان حال خوبی نیست.
وی همچنین با اشاره به اهمیت محوطه‌هایی مانند چغازنبیل گفت: محوطه بزرگی مثل چغازنبیل را ببینید؛ این محوطه باید حفاظت شود و منافع مردم محلی هم باید تأمین شود.
۹۰۰ هکتار محوطه میراثی در قشم
این باستان‌شناس میراث تاریخی خلیج فارس را یکی دیگر از اولویت‌های مهم دانست و گفت: یکی از اولویت‌های دیگر هم میراث خلیج فارس است؛ میراث خلیج فارس که متأسفانه جدی گرفته نمی‌شود. من همیشه گفته‌ام خلیج فارس حیثیت ما ایرانی‌هاست.
او با اشاره به وضعیت محوطه‌های تاریخی قشم اظهار کرد: ما در قشم حدود ۹۰۰ هکتار محوطه میراثی داریم. شاید تمام کشور‌های حاشیه جنوبی خلیج فارس را هم جمع کنیم، ۹۰۰ هکتار میراث ندارند.
کرسی‌های ایران‌شناسی نباید تعطیل شوند
این باستان‌شناس همچنین بر ضرورت حفظ و تقویت کرسی‌های ایران‌شناسی در دانشگاه‌ها و مراکز علمی خارج از کشور تأکید کرد و گفت: هدف ما این است که کرسی‌های ایران‌شناسی در کشور‌های اروپایی و کشور‌های غیرایرانی تعطیل نشود.
ده‌پهلوان ادامه داد: زمانی مردم در کشور‌های دیگر ایران را می‌شناسند که بتوانند روی ایران پژوهش کنند، نمایشگاه برگزار شود و تعامل علمی و فرهنگی اتفاق بیفتد.
او با اشاره به عملکرد برخی رایزنی‌های فرهنگی ایران در خارج از کشور نیز اظهار کرد: من یاد رایزن‌های فرهنگی افتادم در کشور‌ها که یک چیز‌هایی از ما می‌خواستند؛ مثلاً اطلاعات سایت‌هایشان را از ویکی‌پدیا جمع می‌کردند. یعنی در این حد کار رایزنی‌های فرهنگی ما که ویترین فرهنگی کشور ما در کشور‌های دیگر باید باشند، تنزل پیدا کرده است.
ضرورت شکل‌گیری خرد جمعی در باستان‌شناسی
ده‌پهلوان در پایان با تأکید بر اینکه تعاملات بین‌المللی تنها به تجهیزات آزمایشگاهی محدود نمی‌شود، گفت: بحث این است که ایران‌شناس‌ها باید بیایند ایران و ایران‌شناس‌های ایرانی باید بروند آنجا. این تعامل باید اتفاق بیفتد و از ایران صحبت شود.
او با اشاره به شرایط امروز در حوزه رسانه و فرهنگ افزود: ما بالاخره در یک جنگ رسانه‌ای هستیم. جنگ فرهنگی هم هست و ما داریم آن سنگر‌های خودمان را متأسفانه به این شکل از دست می‌دهیم.
این باستان‌شناس بر ضرورت استفاده از دیدگاه‌های مختلف کارشناسی تأکید کرد و گفت: ممکن است یک کارشناس در یک حوزه نظری داشته باشد و محکم هم روی نظرش بایستد، ولی آن خرد جمعی اتفاق نمی‌افتد که چهار آدم متخصصی که دنیا دیده‌اند را صدا بزنید.
ده‌پهلوان در پایان گفت: نباید به خاطر اختلاف با یک همکار که تعامل علمی دارد، همه‌چیز را زیر میز بزنیم.
