آموزش در بحران هم ادامه دارد
حمیدرضا شیخ‌الاسلام رئیس سازمان تعلیم و تربیت کودک در گفت‌و‌گو با «ایران۲۴» درباره تعطیلی کودکستان‌ها در شرایط خاص و تکلیف کودکستان‌ها اظهار کرد: آموزش فرایند است، فرایند کاری که در طول زمان صورت می‌گیرد. به فردی گفته میشود چرا اینقدر با سواد هستی و اینقدر جایگاه علمی داری؟ که قطعا پاسخ می‌دهد که در سال‌های گذشته در حوزه آموزش ورود پیدا کردم، مطالعه کردم و سر کلاس بودم لذا آموزش مقطعی نیست. ما باید در جامعه خودمان ساعت‌ها بنشینیم و مباحث را به‌صورت کاملاً تخصصی و کارشناسانه در اذهان عمومی، صاحب‌نظران و مخاطبان خود شفاف کنیم. آموزش این نیست که دانش‌آموز و نوآموز خود را ثبت‌نام کنیم، ما زمانی به یافته علمی اشاره می‌کنیم و زمانی به بنیه علمی. بنیه علمی ماندنی است، لذا آموزش از مهرماه شروع و تا خردادماه ادامه خواهد داشت.
وی با اشاره به تجربه دوران دفاع مقدس افزود: زیست دوران جنگ را در هشت سال دفاع مقدس تجربه کردیم. بمباران شهر‌ها را داشتیم و تعداد زیادی از دانش‌آموزان ما رزمنده بودند و در خط مقدم رو در روی دشمن می‌جنگیدند، اما سعی کردیم آموزش را تعطیل نکنیم؛ لذا ما باید بر زیست این دوره کار کنیم. این سؤال مطرح است که با آموزش چه کار کنیم؟ آیا فردی که در ۱۸ سالگی باید دارای اطلاعات کامل حداقل آموزش عمومی کشور باشد یا در دوران ابتدایی تا سن ۱۲ تا ۱۳ سالگی باید دوره ابتدایی را با موفقیت سپری کرده باشد. مسئله امروز آموزش و پرورش این است؛ باید اجازه دهیم که جنگ آموزش را متوقف یا بار علمی تضعیف شود.
شیخ الاسلام با شماره به تعطیلی‌های ناشی از برودت و آلودگی هوا ادامه داد: امروز ما در دولت یک تحقیق بسیار دقیق از چندین کشور دنیا که با این مشکلات و معضلات مواجه بودند، ارائه کردیم. در آن ارائه به این نتیجه رسیدیم که اکثر کشور‌هایی که در این حوادث قرار می‌گیرند، تعطیلی مدارس را به حداقل رسانده یا اصلاً ندارند.
رئیس سازمان علمی و تربیت کودک با اشاره به تجربیات دوران جنگ افزود: ما خودمان دانش‌آموزان دوران جنگ در اوایل دهه ۶۰ و فرایند جنگ هستیم. من به یاد ندارم که با اینکه شهر‌های خودمان مورد حملات قرار می‌گرفت، مدارس ما تعطیل شده باشد. به یاد می‌آوریم که شاید برف بیش از ۳۰ تا ۴۰ سانت را تجربه کردیم، اما خیلی کم مدارس تعطیل می‌شد یا اصلا نمی‌شد. آن لذتی که در آن فضای سرما و برف در درون مدرسه حاکم بود، هنوز در ذهن ما وجود دارد. اکثر کشور‌های توسعه‌یافته، آخرین جایی را که تعطیل می‌کنند، آموزش است؛ چراکه جای جبران ندارد.
وی افزود: امروز این فرهنگ باید در جامعه حاکم شود که اگر این تعطیلات تداوم داشته باشد، خسارت اصلی را مردم می‌بینند. این را باید به‌عنوان یک فرهنگ یا مطالبه‌گری در جامعه بدانیم. ما این تحقیقات را به دولت ارائه کردیم که چرا اول آموزش و پرورش تعطیل شود و چرا خانواده با بسیاری از معضلات و مشکلات مواجه شود لذا زیست دوران متفاوت در آموزش را باید روی آن کار کنیم.
شیخ‌الاسلام با تأکید بر اهمیت حفظ جان دانش‌آموزان گفت: یکی از مهم‌ترین چیز‌هایی که امروز در آموزش و پرورش مطرح است، جان دانش‌آموزان است. این یک امر کاملا مشخص، شفاف و بدیهی است چرا که آموزش و پرورش خودش را ولی دانش‌آموز می‌داند. بار‌ها اتفاق افتاده که برای دانش‌آموز در بیرون از مدرسه حادثه‌ای رخ داده و آن دانش‌آموز را از دست داده‌ایم. گریه‌های شدید معلم را در مراسم مشاهده میشود، ما سر جان بچه‌های خودمان با هیچ چیزی کنار نمی‌آییم.
وی با اشاره به عمق ارتباط عاطفی معلمان و دانش‌آموزان افزود: البته ولی دانش‌آموز هستیم، این عزیزی که متولد شده وقتی از پدر و مادر درون مدرسه قرار می‌گیرد، آن ارتباط عاطفی که شکل می‌گیرد، در یک فرایند زمانی مطرح است. این ارتباطات عاطفی دایر شده را نمی‌توانیم به این راحتی از دست بدهیم لذا یک مو از سر دانش‌آموز ما کم شود، اصلا قابل قبول یا تحمل برای ما نیست. مدرسه شجره طیبه را ببینید، واقعا معلمان ما در آن فضا چه کار کردند. من خودم ۲۰ سال مدیر مدرسه، معلم و دبیر بودم؛ بچه‌هایمان را اصلا نمی‌توانستیم باور کنیم که این اتفاق دارد برایشان می‌افتد، حتی بیرون از در مدرسه و جلوی درب مدرسه. این نگاه باید حاکم شود که آموزش و پرورش نسبت به جان دانش‌آموز اصلا بی‌تفاوت نیست. از طرف دیگر، مرگ آموزشی بچه‌هایمان را هم نمی‌توانیم ببینیم. کشور در سال گذشته این تجربه را داشته و شاید روز‌های خاصی را هم داشته باشیم.
رئیس سازمان تعلیم و تربیت کودک با تأکید بر استمرار آموزش در شرایط بحران اظهار کرد: آموزش تعطیل نمی‌شود و آموزش یابه صورت حضوری و کامل یا در شرایط بسیار خاص به صورت غیرحضوری انجام میشود.
وی افزود: سخت‌ترین شرایط برای معلمان ما آموزش غیرحضوری است. معلم باید تولید محتوای خاص کند، بارگذاری کند و به‌صورت غیرمستقیم ارزشیابی انجام دهد ولی در کلاس درس، با هم زندگی می‌کنند و انتقال داده‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن با بازخوردی قابل تشخیص صورت می‌گیرد. از طرف دیگر، خانواده هم دچار چالش میشود. از اولیای عزیز هم تشکر می‌کنم و هم عذرخواهی می‌کنم که در سال گذشته به خاطر برخی تعطیلی‌ها، خانواده‌ها بسیار اذیت شدند.
شیخ الاسلام در خصوص شهریه عنوان کرد: شهریه ثابت سر جای خودش باقی است، چون آموزش تعطیل‌ناپذیر است، اما هزینه‌های دیگر مانند سرویس و تغذیه و سایر موارد که البته در دوره پیش‌دبستانی به‌صورت خاص فوق‌برنامه مطرح نیست، باید برگشت داده شود. مدیران و مؤسسان عزیز در هیچ شرایطی آموزش خود را تعطیل نکردند و زیرساخت‌ها را در مدرسه آماده کرده‌اند.
رئیس سازمان تعلیم و تربیت کودک با اشاره به هزینه‌های زیرساختی تصریح کرد: برنامه شاد که همه مردم با آن آشنا هستند، سرور‌های این برنامه برای دولت بسیار هزینه داشته است. در دوران جنگ جا دارد از ریاست محترم جمهور تشکر کنیم؛ شاید بیش از هزار میلیارد تومان، بحث سرور‌ها برای آموزش و پرورش بوده و اکنون نیز در حال تلاش هستیم تا گستره آن حفظ شود که آموزش تعطیل نشود و با چالش مواجه نشود. اگر این خسارت را ببینیم، شاخص توسعه با مشکل مواجه میشود. اولین شاخص توسعه در دنیا آموزش و پرورش، دوم درآمد سرانه و سوم امید به زندگی است. امید به زندگی یعنی اینکه باید طول عمر را بالا ببریم و این در زمانی میسر است که آموزش از کیفیت بازنماند.
شیخ‌الاسلام با تاکید بر تفاوت کیفیت آموزش حضوری و مجازی گفت: شاید سؤال شود که آیا در فضای مجازی، کیفیت آموزش با حضوری یکسان است؟ بنده به‌عنوان معلم می‌گویم: خیر در هیچ شرایطی آن حسی که در کلاس حضوری وجود دارد را در فضای مجازی نمی‌توانیم صددرصد ایجاد کنیم.
