تاوان حمله آمریکا به ایران

یادداشت پیش‌رو را وحید صمدی، تحلیلگر مسائل بین‌الملل، در اختیار ایران24 قرار داده است؛ تحلیلی که با تمرکز بر تحرکات اخیر نظامی آمریکا در پیرامون ایران، نسبت آن با موازنه قدرت منطقه‌ای و چشم‌انداز نظم جهانی را واکاوی می‌کند و می‌کوشد در چارچوبی راهبردی، پیامدهای احتمالی هر سناریوی تنش یا درگیری را بر آینده آمریکا، اسرائیل و معادلات «پسا آمریکا» تبیین کند.

متن کامل یادداشت را می‌خوانیم:

بر خلاف نگاه رایج، هر گونه لشکرکشی آمریکا برای حمله به ایران قبل از هر چیز عیانگر ضعف آمریکای  کنونی در مقایسه با آمریکای دو سه دهه گذشته است. و نباید از نظر دور داشت که ایران کنونی به مراتب قوی‌تر و با نفوذتر از ایران دو سه دهه گذشته است.

لشکرکشی آمریکا به نزدیکی خلیج فارس یا شرق مدیترانه برای ارعاب ایران جهت امتیازگیری در مذاکره با هدف "حذف ایران فعال از معادلات منطقه"، یا احتمالا حمله نظامی به آن پس از شکست هدف اول، به این معناست که ابرقدرت دنیا بعد از تقریبا نیم قرن جنگ (اقتصادی، نظامیِ نیابتی، کودتا، فرهنگی و جنگ ترکیبی) در مقابل ایران راه به جایی نبرده و کار به «زورآزمایی نظامی فراگیر» رسیده. 

بر خلاف همه قرائن، منطق سلیم می‌گوید، بعید است آمریکایی که مشکلات اقتصادی جدی دارد و سلطه دلار در آینده شاید خیلی نزدیک، در معرض تهدید جدی است و واشنگتن خطرش را حس کرده و در تقلاست تا هر چه سریع‌تر منابع نیم کره غربی را تصاحب کند، وارد جنگ فراگیری با ایران شود که تهران آن را موجودیتی قلمداد می‌کند. اما خب کو منطق سلیم در این جنگل آمریکایی.

از طرفی دیگر، از آنجا که اسرائیل در حلقه آتش کنونی خطر اضمحلال موجودیتی را حس کرده، تنها راه نجات را در ازاله خطر ایران فعال می‌بیند و جنگ موجودیتی را علیه ایران شروع کرده و موفق شده آمریکا را نیز همراه خود کند. برای همین سخن از منطق سلیم در شرایط کنونی، خیلی برداشت کاملی از صحنه به دست نمی‌دهد و باید هر سناریو معقول و نامعقولی را محتمل دانست.

 بعد از دو سه دور زد و خورد میان ایران با اسرائیل و آمریکا، و پدیدار شدن نقاط ضعف و قوت طرفین، ایران موفق شده بیش از پیش برای چنین جنگی که آمریکا طرف اصلی آن باشد، خود را آماده کند. لشکرکشی اخیر دریایی و زمینی و هوایی آمریکا گرداگرد مرزهای ایران، بر این آمادگی افزوده.

جنگ بر خلاف ایران و اسرائیل، برای آمریکا موجودیتی نیست اما اگر ایران تقریبا به هر نسبتی در این جنگ موفق عمل کند، حیثیت آمریکا ضربه خواهد خورد و سرعت افول این کشور از یک ابرقدرت به یک قدرت مهم دنیا را تسریع خواهد کرد. روند سریعی که احتمالا مهم‌ترین پایگاه منطقه‌ایش یعنی اسرائیل را در خود مضمحل خواهد کرد. 

در چنین وضعیتی آمریکا، آمریکای جدیدی خواهد بود و دنیا دنیایی جدید. آنگاه جهان وارد مرحله «پسا آمریکا» شده که آشفتگی اقتصادی و امنیتی مشخصه آن است اما نه لزوماً برای همه دنیا، مگر برای دولتهایی که زیر چتر امنیتی آمریکا بوده یا اقتصادشان بندِ دلار است. 

همین الان دنیا شاهد است که شعار «اول آمریکا»ی دونالد ترامپ، ناخودآگاه دارد از دنیای پساآمریکا صحبت می‌کند. بی‌ثباتی سیاست خارجی آمریکا، نوسان مواضع آمریکا در قبال پرونده‌های جهانی، حمله عجیب به ونزوئلا که مرگ حقوق بین‌الملل بود، جنگ تعرفه‌ای و تجاری که به مصرفکنندگان داخلی آمریکا آسیب زده و متحدان را ناراضی کرده، همه از نوعی بازگشت آمریکا به سیاست انزوا صحبت میکند که یک جنگ فراگیر که غرب آسیا و انتقال انرژی را به مدت چند هفته دچار بحرانی کند، می‌تواند این وضعیت آمریکا را وخیم‌تر کند. همین الان، هشدارهای اخیر نهادهای مالی بزرگ در سراسر جهان، از جمله صندوق بین‌المللی پول، نشان‌دهنده نگرانی جدی درباره احتمال رکود اقتصادی آمریکاست و نشان می‌دهد که چگونه حتی کوچکترین اختلال در اقتصاد این کشور می‌تواند پیامدهای شدیدی برای اقتصادهای متعدد در سراسر جهان به بار آورد.

  ایران یک کشور و یک ملت ریشه‌دار است. فارغ از شعار، قبل از تسلیحات، اراده حرف آخر را می‌زند. ایران طی نزدیک به پنج دهه و بخصوص از جنگ 12 روزه نشان‌داده که حاضر نیست تسلیم شود و یک ملت پای کشور خود ایستاده تا از موجودیت تمدنی خود حراست کند. بنابراین گذشته از صدماتی که ایران خواهد خورد که مورد بحث این نوشتار نیست و تحلیلگران معتقدند برای براندازی در ایران کافی نخواهد بود، صدمات وارد شده به حیثیت آمریکا و پایگاه اصلی‌اش در منطقه (اسرائیل)، حتماً معادلات منطقه‌ای و جهانی را دستخوش تغییراتی ریشه‌ای خواهد کرد که تسریع در تنزل آمریکا از ابرقدرتی به یک قدرت جهانی در کنار سایر قدرتهای دنیا احتمالا یکی از عواقب آن است.

تمام تحرکات فعلی آمریکا بیان می‌کند که دوران پساآمریکایی آغاز شده و یک جنگ چند هفتگی که رویترز به نقل از مسئولان آمریکایی از آن صحبت کرده، می‌تواند گذار به آن را تسریع کند.

هر چند به نظر می‌رسد که اسرائیل عامل آغازکننده تهاجم به ایران است و آمریکا در نقش مدافع تمام عیار عمل خواهد کرد و در زمان مناسب باز هم مثل جنگ 12 روزه مستقیم وارد خواهد شد، اما در واکنش ایران احتمالا تغییری ایجاد نمی‌کند که کدام یک آغازگر، چون ایران جنگ احتمالی بعدی را کاملا جنگ موجودیتی قلمداد کرده و برای همین دکترین نظامی خود را از دفاعی به آفندی تغییر داده و پیامد این تغییر، تاوان آمریکا خواهد بود.