بیگدلی: مذاکره در شرایط فعلی به نتیجه نخواهد رسید/ تعدد تصمیمگیری دیپلماسی ایران را آسیب زده است/ بیعملی با آژانس، ایران را به فصل هفتم و شرایط دشوارتر میکشاند
به گزارش گروه سیاسی شبکه خبری ایران۲۴، «علی بیگدلی » کارشناس مسائل آمریکا روز پنجشنبه ۹ بهمن ۱۴۰۴ با حضور در استودیوی « شبکه خبری ایران۲۴»، در گفتوگویی تصویری و تفصیلی، دیدگاههای خود را درباره تحولات منطقه و مذاکره تشریح کرد؛ بخشی از این گفتوگو را در ادامه بخوانید و مشاهده کنید.
ایران۲۴: دونالد ترامپ اخیراً بار دیگر از گزینههای سخت علیه ایران حرف زده است. پرسش مشخص این است که در شرایط کنونی کدام سناریو محتملتر است؛ فشار اقتصادی هوشمندتر، درگیری نظامی محدود یا جنگ روانی؟ لطفاً بهطور مشخص یک گزینه را انتخاب کرده و با ذکر شواهد توضیح دهید کدام مسیر محتملتر است.
بیگدلی: قراردادی که در سال ۲۰۱۵ با عنوان برجام امضا شد، از ابتدا با انتقاد ترامپ مواجه بود. او در سال ۲۰۱۷ با این استدلال که اختلافات آمریکا با ایران فراتر از موضوع هستهای است، از توافق خارج شد. در دوره بعد نیز مطالبات خود را شفافتر بیان کرد: توقف برنامه هستهای ایران، محدودسازی برد موشکها تا سقف ۴۵۰ کیلومتر و پایان دادن به حمایت از نیروهای نیابتی در منطقه.
سطح این مطالبات بسیار بالاست و پذیرش آن برای ایران دشوار است؛ با این حال کشور در شرایط خاص داخلی، اقتصادی و منطقهای قرار دارد. در ماههای اخیر، آمریکا و اتحادیه اروپا تلاش کردهاند فضای بینالمللی علیه ایران ایجاد کنند؛ از جمله محکومیتهایی در شورای حقوق بشر که گرچه ممکن است در داخل چندان جدی گرفته نشود، اما در عرصه بینالمللی و در روابط با کشورهایی که قصد همکاری با ایران دارند، تأثیرگذار است. به نظر میرسد مجموعه این اقدامات در راستای شکلگیری نوعی اجماع بینالمللی برای افزایش فشار بر ایران باشد.
با توجه به تحرکات اخیر آمریکا در منطقه، به نظر میرسد گزینه جنگ گسترده چندان مطرح نباشد و آنچه بیشتر دنبال میشود، سیاست تهدید و فشار روانی برای وادار کردن ایران به پذیرش همان سه مطالبه اصلی است. با این حال، پذیرش کامل این خواستهها برای ایران بسیار سخت خواهد بود؛ زیرا هزینههای سنگینی برای برنامه هستهای و توسعه توان موشکی پرداخت شده و عقبنشینی کامل میتواند با پرسشهای جدی افکار عمومی مواجه شود.
از سوی دیگر، مذاکره نیز در شرایط فعلی به نتیجه نخواهد رسید. اخیراً رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با شدت نسبت به ایران پرخاشگری کرد و هشدار داده است که اگر ایران مسیر خود را تغییر ندهد و اجازه دسترسیهای نظارتی را ندهد، امکان اتخاذ تصمیمات خروج از ان پی تی وجود دارد؛ موضوعی که میتواند تبعات سنگینی برای کشور داشته باشد و حتی ایران را در موقعیتی مشابه کره شمالی قرار دهد.
در این شرایط، پیشنهاد من مذاکره مستقیم است که ایران با توجه به وضعیت حساس داخلی، منطقهای و بینالمللی، مسیر تنشزدایی را در پیش بگیرد. نخستین گام میتواند تقویت همکاری با آژانس و پذیرش نصب مجدد دوربینهای نظارتی باشد تا در نشست فصلی شورای حکام در ماه مارس، از صدور قطعنامه تنبیهی جلوگیری شود. در صورت صدور چنین قطعنامهای و ارجاع پرونده ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل، شرایط بهمراتب دشوارتر خواهد شد.
در گام بعد، میتوان بر اساس همان توافق سال ۲۰۱۵ و سقف ۳.۶۷ درصدی غنیسازی، وارد مذاکره مستقیم با آمریکا شد و درباره میزان ذخایر اورانیوم غنیشده نیز گفتوگو کرد. این مسیر میتواند به کنترل ناآرامیهای داخلی و بهبود وضعیت اقتصادی منجر شود.
در غیر این صورت، کشور با نوعی بیتصمیمی و تعدد مراکز تصمیمگیری مواجه خواهد ماند؛ وضعیتی که به دیپلماسی آسیب زده و هر اظهار نظر پراکنده میتواند روند حلوفصل مسائل را دشوارتر کند.
