همتی: انتظار همسویی کامل چین و روسیه با ایران غیرمنطقی است؛ آنها نیز منافع ملی خود را دنبال میکنند/ ارتباط با تلآویو هم در معادلات روسیه است
سردار «حسن همتی» کارشناس مسائل استراتژیک و عضو سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در گفتوگو با «شبکه خبری ایران۲۴» درباره قطعنامه اخیر شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران و رأی ممتنع روسیه و چین، اظهار کرد: نحوه تصمیمگیری در شورای امنیت بیش از آنکه بر پایه قانون، نظم و حکمت باشد، تحت تأثیر قدرت و رفتارهای سلطهگرانه آمریکا قرار دارد و به همین دلیل انتظاری که افکار عمومی جهان از این نهاد بینالمللی دارند، بهطور کامل محقق نمیشود.
وی با اشاره به پیشنویس قطعنامه ارائهشده از سوی برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس افزود: در این قطعنامه حملات ایران به پایگاههای آمریکا در کشورهای منطقه محکوم شده و آن را تهدیدی برای صلح بینالمللی دانستهاند؛ اما باید توجه داشت ایران هیچگاه به کشور دیگری حمله نکرده است تا بتوان آن را محکوم کرد . حملات ایران به پایگاهها و مراکز آمریکا و رژیم صهیونسیتی در کشورهای منطقه انجام شده و طبق قوانین بینالمللی این مراکز جزء خاک و سرزمین آنها بحساب می آید.این قطعنامه کاملا سیاسی بوده و ذیل فصل ششم منشور سازمان ملل صادر شده و بنابراین جنبه توصیهای و دیپلماتیک دارد و الزامآور نیست.
سردار همتی تأکید کرد: اگر چنین قطعنامهای ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل تصویب میشد، میتوانست تبعات حقوقی و سیاسی برای ایران داشته باشد، اما در شرایط فعلی چنین پیامدهایی متوجه کشور نیست.
این کارشناس مسائل استراتژیک با اشاره به رأی ممتنع چین و روسیه در این قطعنامه گفت: برخی در داخل کشور نباید سیاستهای چین و روسیه را با رفتار آمریکا مقایسه کنند. آمریکا دهه هاست با ما دشمنی داشته و علیه ایران جنگ و تحریم و ... اعمال کرده، در حالی که چین و روسیه چنین رویکردی نداشتهاند و در مقایسه با آمریکا و رژیم صهیونیستی برای ایران متمایزتر محسوب میشوند.
وی افزود: رأی ممتنع این دو کشور نیز در چارچوب منافع ملی آنها قابل تحلیل است، زیرا چین و روسیه روابط اقتصادی گستردهای با کشورهای حوزه خلیج فارس دارند و روسیه نیز ارتباطاتی با بازیگران مختلف منطقه از جمله رژیم صهیونیستی دارد. بنابراین طبیعی است که گاها در برخی تصمیمها تلاش کنند میان طرفهای مختلف تعادل برقرار کنند.
سردار همتی در ادامه با انتقاد از برخی رویکردهای داخلی در گذشته تصریح کرد: در مقاطعی که امکان توسعه همکاریهای راهبردی با شرق وجود داشت، برخی دولتهای غربگرا به دلیل نگاه به غرب از این فرصتها بهطور کامل استفاده نکردند. بهعنوان مثال زمانی که قرارداد همکاری ۲۵ ساله میان ایران و چین مطرح شد، انتظار میرفت همکاریهای گستردهتری در حوزههای مختلف از جمله اقتصادی و حتی صنعتی شکل بگیرد.
وی همچنین با اشاره به برخی مواضع دستگاه دیپلماسی در سالهای گذشته گفت: تا جاییکه حضور ذهن دارم دولت فعلی در سالروز استقلال اوکراین برای این کشور پیام تبریک ارسال کرد؛ در حالی که اوکراین درگیر جنگ با روسیه بود. چنین اقداماتی میتواند در روابط ایران با برخی شرکای راهبردی پیامهای خاصی منتقل کند و باید در سیاست خارجی با دقت و ظرافت بیشتری عمل کرد .
این عضو سابق کمیسیون امنیت ملی مجلس با اشاره به ساختار شورای امنیت سازمان ملل نیز اظهار داشت: در نظام تصمیمگیری این شورا، پنج عضو دائم نقش تعیینکننده دارند و حتی اگر اکثریت قریب به اتفاق کشورهای جهان بر موضوعی توافق داشته باشند، مخالفت یکی از اعضای دائم میتواند آن تصمیم را متوقف کند. به همین دلیل در بسیاری از موارد، تصمیمهای شورای امنیت تحت تأثیر منافع قدرتهای بزرگ قرار میگیرد.
وی درباره انتقادهایی که نسبت به عملکرد چین و روسیه در حمایت از ایران مطرح میشود نیز گفت: در حال حاضر روابط بسیار خوبی در تمام زمینهها با این دو کشور داریم و انتظار اینکه این کشورها دقیقاً مطابق میل ما عمل کنند، منطقی نیست؛ زیرا آنها نیز منافع ملی خود را دنبال میکنند. روابط اقتصادی چین با کشورهای منطقه و ارتباطات روسیه با برخی بازیگران بینالمللی از جمله عواملی است که گاها بر تصمیمات آنها تأثیر میگذارد.
سردار همتی تأکید کرد: با این حال نباید این موضوع را به معنای خیانت یا ضربه از سوی این کشورها تعبیر کرد، چین و روسیه در قبال آمریکا همیشه در کنار ما بودند و در روابط بینالملل هر کشوری بر اساس منافع ملی خود عمل میکند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره توصیه برخی کشورها مبنی بر احترام ایران به حاکمیت همسایگان گفت: جمهوری اسلامی ایران از ابتدا نیز هیچگاه به حاکمیت و منافع کشورهای همسایه تعرض نکرده است. اقداماتی که اینبار ایران انجام داده در چارچوب دفاع مشروع و مطابق با منشور سازمان ملل بوده است.
این کارشناس مسائل استراتژیک ادامه داد: حملاتی که از سوی ایران انجام شده، در پاسخ به اقداماتی بوده که از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشورمان صورت گرفته و از پایگاههایی انجام شده که در اختیار آنها قرار داشته است. بنابراین هدف قرار دادن این پایگاهها در چارچوب دفاع مشروع و حقوق بینالملل قابل توجیه است.
وی خاطرنشان کرد: ایران در صورت تکرار چنین اقدامات خصمانهای، منافع آمریکا، رژیم صهیونیستی و همپیمانان آنها را در هر نقطهای که باشد هدف قرار خواهد داد، زیرا دفاع از امنیت و منافع ملی حق مسلم کشور است.
