جدال در شورای امینت بر سر ونزوئلا؛ موضع مخالفان و متحدان آمریکا
به گزارش شبکه خبری ایران۲۴، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با توصیف این وضعیت بهعنوان «زمانی بسیار خطیر»، در بیانیهای خطاب به شورای امنیت که به نمایندگی از او توسط رزمری دیکارلو، معاون دبیرکل در امور سیاسی خوانده شد، نگرانی عمیق خود را نسبت به حملات آمریکا به ونزوئلا و بازداشت رئیسجمهور این کشور، نیکلاس مادورو، ابراز کرد.
یورونیوز نوشت: گوترش گفت: نگران تشدید احتمالی بیثباتی در این کشور، پیامدهای بالقوه آن برای منطقه و سابقهای است که این اقدام میتواند در شیوه تعامل روابط میان دولتها و کشورها بر جای بگذارد.
به گفته دبیرکل سازمان ملل، دولت ونزوئلا اقدام آمریکا را تجاوزی نظامی توصیف کرده است که در مناطق غیرنظامی و نظامی انجام شده و نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد به شمار میرود و تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی و منطقهای محسوب میشود.
او از همه بازیگران ونزوئلایی خواست در گفتوگویی فراگیر و دموکراتیک مشارکت کنند؛ گفتوگویی که در آن همه اقشار جامعه بتوانند درباره آینده خود تصمیم بگیرند.
گوترش همچنین از همسایگان ونزوئلا و بهطور کلی از جامعه بینالمللی خواست با روحیه همبستگی و در چارچوب اصول، قوانین و قواعدی که همزیستی مسالمتآمیز را ترویج میکنند، عمل نمایند.
مادورو پس از آنکه توسط نیروهای ویژه آمریکا در کشورش بازداشت و به آمریکا منتقل شد، بامداد دوشنبه برای نخستین بار در یک دادگاه فدرال در نیویورک حاضر شد. مادورو و همسرش با اتهاماتی در پیوند با قاچاق مواد مخدر روبهرو هستند.
ونزوئلا و متحدانش
ساموئل مونکادا، سفیر ونزوئلا در سازمان ملل عملیات آمریکا را «حملهای مسلحانه و نامشروع، فاقد هرگونه توجیه قانونی» توصیف کرد؛ موضعی که از سوی کوبا، کلمبیا و همچنین روسیه و چین، اعضای دائم شورای امنیت، تکرار شد.
ارنستو سوبرون گوسمان، سفیر کوبا، گفت: «[آمریکا]اجرای قوانین خود را خارج از قلمرو و دور از سواحلش که در آن هیچ صلاحیتی ندارد، با استفاده از حملات و تصاحب داراییها تحمیل میکند»، و افزود که چنین اقداماتی تأثیرات منفی بر کوبا نیز گذاشته است.
واسیلی نبنزیا، سفیر روسیه، گفت آمریکا نمیتواند «خود را نوعی قاضی عالی بداند که بهتنهایی حق دارد به هر کشوری حمله کند، مقصر معلوم کند، حکم صادر کند و مجازاتها را بدون توجه به مفاهیم حقوق بینالملل، حاکمیت و عدم مداخله اعمال کند».
انتقاد مکزیک و دانمارک
از منتقدان برجسته در نشست اضطراری میتوان به مکزیک و حتی دانمارک، متحد سنتی آمریکا، اشاره کرد؛ کشورهایی که ترامپ طی یک سال گذشته هر یک را جداگانه به اقدام نظامی تهدید کرده است.
بنا بر گزارش سازمان ملل، هکتور واسکونسلوس، سفیر مکزیک گفت شورای امنیت «وظیفه دارد بدون استانداردهای دوگانه و قاطعانه» در قبال آمریکا عمل کند و «این کشورهای مستقل هستند که باید سرنوشت خود را تعیین کنند».
اظهارات او تنها چند روز پس از آن مطرح شد که ترامپ در پی ربایش مادورو به خبرنگاران گفته بود «باید کاری درباره مکزیک» و کارتلهای مواد مخدر آن انجام شود.
دانمارک، که متحد امنیتی دیرینه آمریکا و از اعضای ناتو است، اعلام کرد «هیچ کشوری نباید با استفاده از زور یا تهدید به استفاده از آن، یا از طریق روشهایی مغایر با حقوق بینالملل در پی تأثیرگذاری بر نتایج سیاسی در ونزوئلا باشد».
کریستینا مارکوس لاسن، سفیر دانمارک، در اشارهای غیرمستقیم به تهدید ترامپ مبنی بر الحاق گرینلند، قلمروی خودگردان دانمارک، به شورای امنیت گفت: «مصونیت مرزها قابل مذاکره نیست.»
تغییر لحن فرانسه و موضع بریتانیا و لیتوانی
فرانسه، دیگر عضو دائم شورای امنیت، نیز از آمریکا انتقاد کرد؛ اقدامی که نشاندهنده تغییر لحن نسبت به اظهارات اولیه امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه بود که گفته بود ونزوئلاییها از ربایش مادورو «تنها میتوانند خوشحال باشند».
جی دارمادهیکاری، معاون سفیر فرانسه، گفت: «عملیات نظامیای که به بازداشت مادورو انجامیده، با اصل حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات و با اصل عدم توسل به زور در تضاد است.»
نمایندگان بریتانیا و لیتوانی تمرکز خود را بر وضعیت داخلی ونزوئلا در دوران حکومت مادورو گذاشتند. بریتانیا نیز مانند آمریکا، فرانسه، چین و روسیه عضو دائم شورای امنیت است.
سانیتا پاولوتا-دسلاندس، سفیر لتونی گفت: شرایط ایجادشده در ونزوئلا تحت حاکمیت مادورو «تهدیدی جدی برای امنیت منطقه و جهان» است و به سرکوب گسترده، فساد، جرایم سازمانیافته و قاچاق مواد مخدر اشاره کرد.
جیمز کاریوکی، سفیر بریتانیا، گفت که «ادعای مادورو برای در دست داشتن قدرت، جعلی بوده است».
مایک والتز، سفیر آمریکا، ربایش مادورو و همسرش را «عملیات دقیق برای اجرای قانون با پشتیبانی ارتش آمریکا علیه دو فرد تحت تعقیب دستگاه قضایی ایالات متحده» توصیف کرد.
کاخ سفید موج حملات هوایی خود علیه ونزوئلا و آبهای اطراف آن و همچنین ربایش مادورو را اقدامی ضروری برای حفاظت از امنیت ملی آمریکا دانست؛ آن هم در فضایی که ادعاهای اثباتنشدهای درباره حمایت مادورو از کارتلهای موسوم به «نارکوتروریسم» یا تروریسم مرتبط با قاچاق مواد مخدر مطرح شده است.
چین اقدام آمریکا را شدیدا محکوم کرد
نماینده چین روز دوشنبه در نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل، اقدام نظامی ایالات متحده علیه ونزوئلا را بهشدت محکوم کرد.
سون لی، کاردار نمایندگی دائم چین نزد سازمان ملل متحد گفت: «چین از اقدامات یکجانبه، غیرقانونی و زورگویانه ایالات متحده شدیدا یکه خورده و آن را بهشدت محکوم میکند.»
او گفت: «آمریکا ادعا کرده است که میخواهد اداره ونزوئلا را به دست بگیرد و حتی احتمال آغاز دور دوم عملیات نظامی در مقیاسی بهمراتب گستردهتر را نیز منتفی ندانسته است.»
به گفته آقای سون، جامعه بینالمللی مدتی است که بارها نگرانیهای عمیق خود را نسبت به تحریمها، محاصره و تهدید به استفاده از زور از سوی آمریکا علیه ونزوئلا ابراز کرده است. با این حال، آمریکا بهعنوان عضو دائم شورای امنیت، این نگرانیهای جدی جامعه جهانی را نادیده گرفته، حاکمیت، امنیت و حقوق و منافع مشروع ونزوئلا را بهطور آشکار زیر پا گذاشته و اصول برابری حاکمیتی، عدم مداخله در امور داخلی کشورها، حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات بینالمللی و ممنوعیت توسل به زور در روابط بینالملل را بهشدت نقض کرده است.
او افزود که چین از آمریکا میخواهد امنیت جانی رئیسجمهور مادورو و همسرش را تضمین کرده و آنان را فورا آزاد کند.
آقای سون در اشارهای تاریخی تأکید کرد: «ایالات متحده با دور زدن شورای امنیت، عملیات نظامی علیه عراق را آغاز کرد، بهطور آشکار به تأسیسات هستهای ایران حمله کرد و علیه کشورهای متعددی در آمریکای لاتین و حوزه کارائیب تحریمهای اقتصادی، حملات نظامی و حتی اشغال مسلحانه اعمال کرد. این اقدامات موجب درگیریهای مداوم، بیثباتی و رنج عظیم برای مردم عادی شده است.»
او گفت: «ونزوئلا کشوری مستقل و دارای حاکمیت است و حق کامل دارد از حاکمیت و کرامت ملی خود دفاع کند (..) هیچ کشوری نمیتواند نقش پلیس جهان را ایفا کند و هیچ کشوری حق ندارد خود را قاضی بینالمللی بداند. چین قاطعانه از دولت و مردم ونزوئلا در دفاع از حاکمیت، امنیت و حقوق و منافع مشروعشان حمایت میکند.»