لایحه بودجه باتوجه به ناترازیها و تحریمها واقعبینانه نیست
بهگزارش ایران ۲۴، بررسی دفتر پژوهشهای مجلس درباره لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در بخش نفتوگاز نشان میدهد که لایحه بودجه باتوجه به ناترازی گسترده انرژی در کشور و شرایط بینالمللی مانند تحریمهای آمریکا، چندان واقعبینانه تنظیم نشده است.
در این گزارش آمده است: از مجموع حدود ۲,۹۳۳ میلیارد ریال درآمدهای نفتی دیده شده در لایحه بودجه، حدود ۲۶۳ میلیارد ریال بهعنوان سهم دولت از درآمدهای حاصل از صادرات نفت خام و میعاناتگازی و خالص صادرات گاز طبیعی بوده که با احتساب سهم استقراض شده از صندوق توسعه ملی (۵۹۰ میلیارد ریال) سهم آن در منابع عمومی دولت ۱۵ درصد است. بااینوجود، باید توجه داشت که همه منابع حاصل از نفت و گاز در لایحه بودجه به مقادیر مربوط به منابع عمومی محدود نبوده و مواردی همچون منابع جمعی- خرجی و منابع هدفمندسازی یارانهها، نقش اساسی در این مهم دارند. با در نظر گرفتن مجموع درآمدهای نفتی (۲۹۳۳ هزارمیلیارد ریال) سهم این درآمدها از کل درآمد دولت (۸۷۱۰ هزارمیلیارد ریال) معادل ۳۳.۷ درصد است.
در ادامه بررسی شده است: در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ میزان تولید و صادرات نفت خام و میعانات گازی بهترتیب ۴,۴۱۲ و ۱,۷۷۲ هزار بشکه در روز در نظر گرفته شده است. مقدار تولید و خالص صادرات گاز طبیعی نیز برابر با ۲۷۶ و ۱۶ میلیارد مترمکعب در سال فرض شده است. همچنین قیمت هر بشکه نفت صادراتی ۵۴ دلار و قیمت صادراتی هر مترمکعب گاز طبیعی برابر با ۰.۳ دلار در نظر گرفته شده که سهم دولت با نرخ ۲۸.۵ ریال و سایر سهمها با نرخ ۷۵ ریال بهازای هر دلار در لایحه ارائه شده تسعیر گردیده است.
در این گزارش باتوجه به درآمدهای در نظر گرفته شده برای صادرات نفت خام و میعانات گازی و گاز طبیعی در لایحه، نتیجه گیری میکند که با بررسی پیشبینیها از بازار نفت برای سال آتی، عدد صادرات ۱.۷۷۲ میلیون بشکه در روز با قیمت ۵۴ دلار، بهویژه با افزایش فشارهای آمریکا کمی خوشبینانه بهنظر میرسد.
پیشبینی میشود، قیمت نفت صادراتی ایران برای سال بعد در حالت کمینه، بیشینه و محتمل بهترتیب برابر با ۵۰، ۵۵ و ۵۳ دلار در هر بشکه بوده و میزان صادرات نیز کمتر از حجم در نظر گرفته شده در لایحه بودجه و حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز باشد. در سناریوی محتمل، درآمدهای کشور از صادرات نفت خام و میعاناتگازی (با قیمت هر بشکه نفت معادل ۵۳ دلار و میزان صادرات ۱.۵ میلیون بشکه در روز) معادل ۲۹ میلیارد دلار خواهد بود و در سناریوهای کمینه و بیشینه این رقم بهترتیب برابر ۲۵.۶ و ۳۲.۱ میلیارد دلار خواهد بود. با توجه به اینکه براساس مفروضات بودجه، کل صادرات نفت خام و میعانات گازی ایران در سال آینده ۳۴.۹ میلیارد دلار است، این مقدار در مقایسه با سناریو محتمل ذکر شده ۲۰ درصد بیشبرآوردی دارد.
درخصوص صادرات گاز نیز لازم به ذکر است که با توجه به هدفگذاری برنامه هفتم مبنیبر تبدیل شدن ایران به هاب انرژی منطقه و نیل به هدف صادرات ۴۰ میلیارد مترمکعب در سال و خالص صادرات ۲۰ میلیارد مترمکعب تا پایان برنامه، لازم است افزایش تدریجی حجم صادرات گاز در دستور کار دولت قرار گیرد و در لوایح بودجه نیز مدنظر قرار گیرد. اگر حجم خالص صادرات در سال مبنا را ۱۶ در نظر بگیریم و مقدار افزایش سالیانه صادرات را یکسان فرض کنیم، برای سال آینده باید حجم صادرات گاز هدفگذاری شده بیش از ۱۸ میلیارد مترمکعب باشد که مقدار مفروض در بودجه (۱۶ میلیارد مترمکعب) حدود ۱۰ درصد (معادل ۷۵۰ میلیون دلار) کمتر از این مقدار است.
لازم به ذکر است که باتوجه به شرایط ویژه فروش نفت ایران بهشکلهایی مانند ناوگان سایه و سایر روشها برای دور زدن تحریمهای ظالمانه ایالات متحده آمریکا، دولت با افزایش هزینههای واسط و هدررفت منابع حاصل از فروش نفت درنتیجه عدمبازگشت، تأخیر در پرداخت یا رسوب و بستهشدن پول در برخی حسابها نیز مواجه خواهد شد که این هزینهها فشار بر بودجه و ضرورت تأمین منابع دیگر را مضاعف میکند.
