علت انتخاب بنی صدر به فرماندهی کل قوا چه بود؟

به گزارش ایران۲۴ از جماران، در قانون اساسی مصوب سال ۱۳۵۸ حق واگذاری فرماندهی کل نیرو‌های مسلح به دیگران نیامده بود؛ ولی با توجه به اختیارات شرعی ولی فقیه، واگذاری آن به دیگری مجاز بود؛ همان‌گونه که در بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ نیز ذیل اصل ۱۱۰ به حق واگذاری برخی وظایف و اختیارات رهبری به دیگری، ازجمله فرماندهی نیرو‌های مسلح اشاره شد.

در سال نخست پیروزی انقلاب اسلامی، امام خمینی شخصاً فرماندهی کل نیرو‌های مسلح را عهده دار بود ولی با توجه به شرایط جسمانی و اینکه ایشان مستقیم نمی‌خواست در همه امور دخالت کند، از آیت الله خامنه‌ای و آیت الله هاشمی رفسنجانی خواست با معرفی یک یا سه نفر دیگر، به همراه هم، شورایی سه یا پنج‌نفره برای انجام این کار تشکیل دهند. این موضوع در جلسه‌ای با حضور سید محمد حسینی بهشتی، سید علی خامنه‌ای، اکبر هاشمی رفسنجانی، سید عبدالکریم موسوی اردبیلی و محمدجواد باهنر بررسی شد. نتیجه این شد که با توجه به حساسیت زمان، نیاز فراوان به تمرکز قوا و جایگاه سید ابوالحسن بنی‌صدر به عنوان رئیس جمهور، فرماندهی کل نیرو‌های مسلح به وی واگذار شود. 

با همه ویژگی‌ها و خصوصیت‌های فردی و جاه طلبی‌های شخصی بنی صدر و توجه بیش از حد وی به جر و بحث‌های سیاسی برای ارضای تمایلات خودبرتربینی و خود فریفتگی وی که صد البته در تنفیذ حکم ریاست جمهوری وی هم خود را نشان داد، اما از آن رو که بنی صدر بالاخره در جایگاه اولین ریاست جمهوری نظام اسلامی ایران قرار داشت و در مقطع حساسی که کشور داشت امام‌خمینی با این پیشنهاد موافقت کرد و در سی‌ام بهمن ماه سال ۵۸ بنی‌صدر را به نمایندگی از خود به فرماندهی کل قوا منصوب کرد.

متن حکم امام به شرح زیر است: 

"بسم اللّه الرحمن الرحیم

جناب آقای بنی صدر، رئیس جمهور ایران

در این مرحلۀ حساس که احتیاج به تمرکز قوا بیشتر از هر مرحله است جنابعالی به نمایندگی اینجانب به سمت فرماندهی کل نیرو‌های مسلح به ترتیبی که قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تعیین کرده است منصوب می‌شوید. امید است با شایستگی که جنابعالی دارید امور کشوری و لشکری و قوای مسلح به نحو شایسته و با موازین اسلامی جریان پیدا کند. از خداوند تعالی توفیق همگان را در خدمت به ملت اسلامی خواستارم.

روح اللّه الموسوی الخمینی" (صحیفه امام؛ ج ۱۲، ص ۱۵۷)