آیا اعراب با ایران وارد جنگ میشوند؟
به گزارش ایران۲۴، جنگ دوم ایران با ائتلاف اسرائیل - آمریکا که موسوم به جنگ رمضان نیز است، عملا منطقهای شده و دامنه آن به کشورهای کویت، عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، بحرین، اردن و همچنین، تاحدی عراق و ترکیه نیز کشیده شده است.
خبر فوری نوشت: در رابطه با این جنگ و چگونگی وقوع آن قلمفرساییهای زیادی شده است. تحلیلگران زیادی در رابطه با علت اخذ این ناکتیک و استراتژی توسط ایران نوشتهاند. گروهی این رویکرد را به استراتژی دفاع موزاییکی سپاه نسبت میدهند و گروهی دیگر معتقدند ایران تلاش دارد از طریق ضربه زدن به کشورهای غالبا عرب منطقه، آنها را به سمت فشار بر آمریکا سوق دهد تا ترامپ، هر چه سریعتر جنگ را به پایان برساند.
اما این مساله تنها یک وجه از ماجرای جنگ ایران و آمریکا و حمله ایران به پایگاهها و سفارتخانههای آمریکا در کشورهای منطقه را تبیین میکند. یک وجه مهم و برجسته دیگر که غالبا مغفول میماند، واکنش این کشورهای غالبا عربی به جنگ منطقهای و عملیاتهای برون مرزی ایران است. به راستی این کشورها چه واکنشی نسبت به ایران خواهند داشت؟
عملیات منطقهای ایران و ۴ باوری که تغییر داد
در مورد واکنش کشورهای عربی به ایران بحثها و، اما و اگرها بسیار زیاد است. برای درک و فهم واکنش کشورهای عربی به ایران، ابتدا باید به تحولات ژئوپلیتیک منطقه پس از آغاز جنگ منطقهای پرداخت.
توضیح آنکه، جنگ اخیر، سبب چند تغییر در مخیله و باور سیاسی سران کشورهای منطقه در رابطه با معادلات جهانی و منطقهای گردیده است. مهمترین این تحولات و تغییرات سیاسی بدین شرح است:
۱. کشورهای منطقه به این درک رسیدهاند که آمریکا نه قدرت حمایت از آنها را دارد و نه علاقهای به این کار دارد. ترامپ توجهی به وضعیت بحرین، قطر، امارات و ... ندارد و همچنان، اصرار به جنگ دارد. این مساله سبب نوعی ناامیدی سیاسی گسترده در جهان عرب شده است و امارات، قطر، عربستان، کویت، قطر و ... به این درک رسیدهاند که حامی همیشگی آنها یعنی آمریکا نه یکمتحد استراتژیک بلکه یک ارباب منطقهای و جهانی است.
۲. کشورهای عربی منطقه به این درک رسیدهاند که اقتصاد نفتیشان به شدت به مساله امنیت در ایران وابسته بوده و به آن گره خورده است. افزایش قیمت نفت و کاهش صادرات آن در روزهای اخیر، معلول جنگ در خلیج فارس و بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران است که آسیب فراوانی به اعراب منطقه زده است.
۳. کشورهای منطقه به این باور رسیدهاند که توانایی زیادی در کنترل آسمان و مرزهای خود ندارند و به خصوص نمیتوانند اتکای زیادی به عربستان سعودی، به عنوان مهمترین رکن منطقهای جهان عرب داشته باشند. این مساله از آسیب پذیری و انفعال عربستان در روزهای اخیر کاملا قابل استنتاج است.
۴. اعراب متوجه شدهاند که با توجه به جایگاه ضعیف سیاسی و نظامیشان در منطقه، و به خصوص حمایت مردمشان از ایران (چنانکه در اردن، بحرین و امارات مشاهده شده است) نمیتوانند به راحتی وارد ائتلاف با اسرائیل شده و ماجرای پیمان ابراهیم و عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی را پیش ببرند.
۴ واکنش محتمل کشورهای منطقه به جنگ منطقهای اخیر
با توجه به این تغییرات ادراکی در جهان عرب و منطقه، میتوان چند اقدام و سیاست برای این کشورها در روزهای آتی پیشبینی کرد. در واقع، کشورهای منطقه با افزایش و تداوم عملیاتهای موشکی ایران، چند واکنش محتمل خواهند داشت:
۱. اعطای تام اختیار امنیت نظامی به آمریکا: درخواست از ترامپ برای برعهده گرفتن امنیت کشورهای منطقه با اعطای اختیار تام نظامی به سنتکام و خلع سلاح کامل ارتشهای ملی.
۲. ایجاد ائتلاف نظامی علیه ایران: ورود علنی به جنگ با ایران از طریق ایجاد ائتلاف عربی و حملات هوایی به ایران.
۳. ایجاد ائتلاف نظامی عبری - عربی: ورود به جنگ با ایران از طریق ایجاد ائتلاف نظامی با اسرائیل و دریافت کمک به خصوص در زمینه اطلاعاتی و پدافندی از تل آویو و حتی واشنگتن.
۴. واسطهگری و تلاش برای پایان جنگ: تلاش برای ایجاد صلح میان ایران و آمریکا و راضی کردن ترامپ به عقب نشینی و ترک مخاصمه
تحقق یکی از حالتهای فوق بستگی به شرایط جنگ در روزهای آتی دارد. افزایش عملیات نظامی ایران و افزایش حملات نظامی آن علیه کشورهای منطقهای، به خصوص حمله به نیروگاهها، فرودگاهها و مناطق حساس سیاسی و اقتصادی آنها، میتواند این کشورها را به رویکرد خصمانهتر مانند مورد ۲ و ۳ سوق دهد.
از سوی دیگر، افزایش بی محلی آمریکا به مساله امنیت این کشورها و همزمان، افزایش صدمات اقتصادی حاصل از بسته شدن تنگه هرمز و حملات موشکی ایران، میتواند آنها را به سیاستهای صلحآمیزتر مانند مورد ۴ سوق دهد. روزهای آتی تعیین کننده هستند و معلوم خواهد شد چه سیاستی توسط کشورهای منطقه پی گرفته خواهد شد.
