شورای صلح غزه؛ نمایش سیاسی یا راهکار واقعی؟
به گزارش ایران۲۴ از ایسنا، طرح ایجاد «شورای صلح غزه» که دونالد ترامپ آن را به عنوان بخش مهمی از «مرحله دوم روند صلح» معرفی کرده، قرار است نقش نظارتی بر آتشبس، بازسازی و اداره موقت نوار غزه داشته باشد.
اما واقعیتهای میدانی در غزه، با تصویر رسمی آمریکاییها در رویدادهایی مانند مراسم امضای منشور شورا در داووس، فاصله معناداری دارد؛ در حالی که ترامپ آن را «گامی تاریخی برای صلح» توصیف میکند، بسیاری از فلسطینیان به این ابتکار بدبین هستند و آن را راهحلی بیاثر یا بیرونی میدانند که ارتباط کمی با واقعیات روزمره آنها دارد.
واکنش مردم غزه و فعالان فلسطینی نسبت به این شورا ترکیبی از امید محتاطانه و شک عمیق است. برخی از اهالی غزه که سالها جنگ، ویرانی و بحران انسانی را تجربه کردهاند، گفتهاند اگر این شورا بتواند بحرانهای اساسی مثل بازسازی مدارس، بیمارستانها و فراهمکردن امکانات اولیه را حل کند، پذیرفتنی است، اما تاکید دارند اگر نتواند تأثیر ملموسی داشته باشد، قابل اتکا نخواهد بود.
این نگرش انتقادی منعکسکننده ناامیدی عمیق از راهحلهای سیاسی است که بارها با وعدههای بزرگ، اما نتایج محدود همراه بودهاند.
در سطح سیاسی، تحلیلگران فلسطینی و فعالان حقوق بشر نسبت به این شورا ابراز تردید کردهاند که تصمیمات کلان درباره آینده غزه بدون مشارکت واقعی فلسطینیان و به گونهای که حق تعیین سرنوشت آنها را نادیده بگیرد، اتخاذ شود.
به گفته برخی ناظران، تمرکز بر ساختارهای بینالمللی جدید یا مدیریت تکنوکراتیک، در حالی که اسرائیل کنترل مرزها و امنیت را حفظ میکند و موضوع عدالت پس از جنگ را حلنشده باقی میگذارد، میتواند قدرت واقعی را از دست مردم غزه خارج کند.
علاوه بر این، بخشی از افکار عمومی فلسطینیان نگاه مثبتی به هر طرحی که منجر به بهبود وضعیت انسانی شود دارند، زیرا بحران انسانی همچنان ادامه دارد؛ بسیاری از مردم هنوز در چادر زندگی میکنند، با کمبود شدید سوخت، غذا و خدمات روبهرو هستند و خشونتهای پراکنده ادامه دارد، که این امر باعث میشود هر ابتکار صلحی که وعده ثبات بدهد، حتی اگر ناقص باشد در میان برخی شهروندان امید کمرنگی ایجاد کند.
در مجموع، تحلیل واکنش فلسطینیان نشان میدهد که بدبینی نسبت به این شورا بیش از حمایت آن است، زیرا مردم غزه در عمل با واقعیتهای سخت زندگی روزمره مواجهند و میدانند که حتی اگر شورا تشکیل شود، به تنهایی قادر به حل چالشهای ساختاری و امنیتی عمیق نخواهد بود. این امر بر اهمیت مشارکت معنادار فلسطینیان در هر فرآیند صلحی تاکید میکند، نه فقط حضور نمادین یا تصمیمگیری از بالا به پایین.
از دیگر سو برخی از کارشناسان مسائل بینالملل نیز معتقدند که این شورا تا حد زیادی به یک نماد سیاسی برای برجستهسازی نقش ترامپ در روند صلح تبدیل شده است، نه یک نهاد با بنیان و حمایت جهانی قوی. تردیدهای مطرحشده درباره همکاری چندجانبه و توازن قدرت بین اعضا و همچنین مقاومت برخی کشورها در پیوستن یا حمایت کامل از شورا، میتواند باعث محدودیت در تأثیرگذاری واقعی این ساختار شود، حتی اگر در کوتاهمدت اجرایی شود.
تشکیل شورای صلح غزه از سوی ترامپ اقدامی نمایشی و کوتاهمدت است
«اللهکرم مشتاقی»، کارشناس مسائل غرب آسیا در گفتوگو با ایسنا در ارتباط با تلاش «دونالد ترامپ» برای ایجاد شورای صلح غزه و دعوت از سران برخی کشورها برای حضور در این شورا، تصریح کرد: ترامپ این تصور را داشت که پس از اجلاس شرمالشیخ در مصر بتواند به سرعت یک شورای واحد برای رتقوفتق امور غزه تشکیل دهد، اما این موضوع تاکنون به طول انجامیده است.
وی با بیان اینکه «در حال حاضر چند شورا به صورت همزمان در ارتباط با غزه فعال هستند»، اظهار کرد: به نظر میرسد استقبال مناسبی از تشکیل این شورا از سوی جامعه جهانی صورت نگرفته و برخی کشورها نیز با احتیاط فراوان عضویت در آن را پذیرفتهاند.
مشتاقی با اعتقاد به اینکه «تشکیل چنین شورایی از سوی ترامپ اقدامی نمایشی و کوتاهمدت است»، در ارتباط با برخی اخبار منتشرشده مبنی بر اینکه ترامپ قصد دارد به عنوان یک شخصیت حقیقی برای مدت طولانی ریاست این شورا را بر عهده داشته باشد، گفت: بعید میدانم ترامپ بخواهد مدت زیادی در این شورا باقی بماند و به نظر میرسد حداکثر تا یک سال در این چارچوب حضور داشته باشد.
وی با بیان اینکه «ترامپ خود را درگیر یک شورای بیفایده نخواهد کرد و تشکیل چنین شورایی سودی برای شخص او ندارد»، افزود: همانگونه که شاهد بودیم، تونی بلر نیز حاضر نشد ریاست کمیته تکنوکرات مدیریت غزه را بر عهده بگیرد.
مساله فلسطین با تشکیل شوراهایی مثل صلح غزه بهراحتی قابل حلوفصل نیست
این کارشناس مسائل غرب آسیا با تاکید بر اینکه «تشکیل این شورا از سوی ترامپ، همانند برخی دیگر از اقدامات وی، بیشتر جنبه هیاهو و نمایش دارد»، ادامه داد: مساله فلسطین یک موضوع چند دهساله و بسیار پیچیده است و با تشکیل چنین شوراهایی بهراحتی قابل حلوفصل نیست.
مشتاقی همچنین با اشاره به اینکه رژیم صهیونیستی خود، یکی از مخالفان جدی تحقق راهحل دو دولتی در فلسطین است، خاطرنشان کرد: در حال حاضر کشورهای عربی بیشتر تمرکز خود را بر کمیته تکنوکرات مدیریت غزه گذاشتهاند؛ چرا که افراد معقولی در آن حضور دارند، حماس نیز نگاه مثبتی به این کمیته دارد و تاکنون موضع منفی علیه مقاومت از سوی آن اتخاذ نشده است.
