اعتراض چهرههای سرشناس سینما به سکوت برلیناله درباره جنگ غزه
به گزارش ایران24، به نقل از الجزیره، دهها بازیگر و کارگردان سرشناس سینما، از جمله تیلدا سوینتن و خاویر باردم، با انتشار نامهای سرگشاده از جشنواره بینالمللی فیلم برلین (برلیناله) به دلیل آنچه «نژادپرستی ضد فلسطینی» و سکوت در برابر جنگ اسرائیل در غزه خواندهاند، بهشدت انتقاد کردند. آنان از برگزارکنندگان جشنواره خواستند بهطور صریح مخالفت خود را با آنچه «نسلکشی اسرائیل» علیه فلسطینیان توصیف میکنند، اعلام کنند.
این نامه که در نشریه ورایتی منتشر شد، به امضای ۸۱ فعال سینمایی رسیده است. امضاکنندگان همچنین از اظهارات ویم وندرس، رئیس هیئت داوران امسال جشنواره، انتقاد کردند. وندرس در پاسخ به پرسشی درباره غزه گفته بود: «ما باید از سیاست دور بمانیم.» امضاکنندگان این موضع را در تضاد آشکار با رویکرد قبلی جشنواره نسبت به جنگ روسیه در اوکراین و همچنین وضعیت ایران دانستند.
تمامی امضاکنندگان از چهرههای سابق یا برندگان پیشین برلیناله هستند. در میان آنان نامهایی چون شرین دابیس و برایان کاکس (بازیگران) و آدام مککی، مایک لی، لوکاس دونت، نان گلدین و آوی موگرابی (کارگردانان) دیده میشود.
در این نامه، فعالان سینمایی از «دخالت جشنواره در سانسور هنرمندانی که با نسلکشی جاری اسرائیل علیه فلسطینیان در غزه مخالفت میکنند» ابراز نگرانی کردهاند. آنان همچنین به نقش کلیدی دولت آلمان در حمایت تسلیحاتی از اسرائیل اشاره کرده و آن را زمینهساز ادامه این خشونتها دانستهاند.
به گفته نویسندگان نامه، در دوره قبلی جشنواره، فیلمسازانی که از صحنه برلیناله در حمایت از جان و آزادی فلسطینیان سخن گفته بودند، با واکنش تند و توبیخ مسئولان ارشد جشنواره روبهرو شدند. بنا بر ادعای آنان، یکی از فیلمسازان حتی تحت بررسی پلیس قرار گرفت و مدیریت جشنواره بهنادرست سخنرانی او را که مبتنی بر حقوق بینالملل و همبستگی انسانی بوده، «تبعیضآمیز» توصیف کرد. امضاکنندگان تأکید کردند که این اقدامات را مصداق «سرکوب نهادی و نژادپرستی ضد فلسطینی» میدانند و در کنار همکاران خود ایستادهاند.
آنان با رد سخنان وندرس مبنی بر اینکه فیلمسازی «در نقطه مقابل سیاست» قرار دارد، نوشتند که هنر و سیاست را نمیتوان از یکدیگر جدا کرد. این نامه چند روز پس از آن منتشر شد که آرونداتی روی، نویسنده هندی، اعلام کرد در اعتراض به آنچه «اظهارات غیرقابل قبول» برخی اعضای هیئت داوران از جمله وندرس خوانده، از حضور در جشنواره امسال انصراف میدهد. جشنواره امسال از ۱۲ تا ۲۲ فوریه برگزار میشود.
امضاکنندگان همچنین به گزارشها درباره استفاده اسرائیل از سلاحهای ترموباریک ساخت ایالات متحده در غزه اشاره کردند. به گفته آنان، جهان در حال آگاهی از «جزئیات هولناک تازهای» درباره ۲۸۴۲ فلسطینی است که به گفته این نامه «توسط نیروهای اسرائیلی تبخیر شدهاند». سلاحهای ترموباریک قادرند دمایی بیش از ۳۵۰۰ درجه سانتیگراد ایجاد کنند و طبق یک تحقیق منتشرشده از سوی الجزیره، در بسیاری از موارد اثری از قربانیان باقی نمیگذارند جز خون یا قطعات بسیار کوچک بافت انسانی.
در این میان، آلمان نیز بهعنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان تسلیحات به اسرائیل معرفی شده است؛ آن هم با وجود شواهد مربوط به آنچه نویسندگان نامه «جنایات اسرائیل» مینامند. همچنین گفته شده که دولت آلمان اقداماتی محدودکننده برای جلوگیری از ابراز همبستگی با فلسطینیان، از جمله در حوزه هنر، اتخاذ کرده است.
فعالان سینمایی در پایان تأکید کردند که جامعه جهانی سینما بهطور فزایندهای در حال اتخاذ موضعی انتقادی نسبت به اقدامات اسرائیل است. سال گذشته برخی جشنوارههای مهم بینالمللی، از جمله بزرگترین جشنواره مستند جهان در آمستردام، از تحریم فرهنگی اسرائیل حمایت کردند و بیش از پنج هزار فعال صنعت فیلم نیز تعهد دادهاند با شرکتها و نهادهای سینمایی اسرائیلی همکاری نکنند.
با این حال، به گفته نویسندگان نامه، برلیناله تاکنون حتی حاضر نشده بیانیهای صادر کند که در آن بر «حق حیات، کرامت و آزادی فلسطینیان» تأکید شود. آنان این اقدام را حداقل مسئولیتی میدانند که جشنواره باید انجام دهد.
در پایان، امضاکنندگان از برگزارکنندگان برلیناله خواستند همانگونه که در گذشته درباره وقایع ایران و اوکراین موضعگیری کردهاند، اکنون نیز «وظیفه اخلاقی» خود را انجام داده و بهروشنی مخالفت خود را با آنچه «نسلکشی، جنایت علیه بشریت و جنایات جنگی اسرائیل علیه فلسطینیان» میخوانند اعلام کنند و از هرگونه اقدام برای مصونسازی اسرائیل از انتقاد و پاسخگویی دست بردارند.
