از شوشتر تا تهران؛ «آب» محور تحول در هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر
به گزارش ایران24، هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر امسال با رویکردی متفاوت و با تأکید بر مردمیسازی، تمرکز بر استانها و نگاه فرآیندمحور برگزار میشود؛ دورهای که به گفته برگزارکنندگانش، بیش از آنکه یک رویداد چندروزه باشد، حرکتی فرهنگی در مقیاس ملی است. محور اصلی این دوره «آب» تعیین شده؛ مفهومی که قرار است هنر را به مسئولیت اجتماعی و دغدغههای عمومی پیوند بزند.
زنگ آغاز این دوره از جشنواره، پنجم اسفند و در کنار سازههای آبی تاریخی شهر شوشتر به صدا درمیآید؛ انتخابی نمادین که با توجه به موضوع جشنواره، معنایی دوچندان یافته است. آغاز جشنواره از جنوب کشور، نشانهای از سیاست تمرکززدایی و توجه جدی به ظرفیتهای استانی است.
۱۲۰ رویداد در سراسر کشور
به گفته مسئولان جشنواره، نزدیک به ۱۲۰ رویداد در قالب نمایشگاه، کارگاه، نشست و پروژههای هنری در ۳۲ استان کشور طراحی شده است. در این دوره، استانها صرفاً میزبان برنامههای جنبی نیستند، بلکه بخش اصلی جشنواره در بستر فعالیتهای استانی شکل میگیرد و تهران نیز در جایگاه یکی از استانها برنامههای مستقل خود را خواهد داشت.
«آب»؛ پیوند هنر و مسئولیت اجتماعی
موضوع «آب» بهعنوان محور محتوایی جشنواره، با هدف تقویت همدلی اجتماعی و بازخوانی جایگاه این عنصر حیاتی در فرهنگ ایرانی ـ اسلامی انتخاب شده است. در بخش «سرزمین من/ ایران، تجسم آب» هنرمندان در نقش «هنرمند ـ مربی» در کنار مردم قرار میگیرند و کارگاههای جمعی خلق اثر برگزار میشود.
از جمله برنامههای شاخص این بخش میتوان به بازسازی آیینهای بومی مرتبط با آب، ساخت عروسکهای بارانخواهی در مناطق مختلف کشور و مستندسازی این آیینها از طریق عکس و فیلم اشاره کرد؛ اقدامی که علاوه بر جنبه هنری، کارکردی فرهنگی و آموزشی نیز دارد.
عبور از ساختارهای کلاسیک
هجدهمین دوره جشنواره با دبیری بهرام کلهرنیا و مدیریت اجرایی جعفر واحدی برگزار میشود. سیاستگذاران جشنواره تأکید دارند که این دوره با چهار تحول اساسی همراه است: مردمیسازی، هنر یکپارچه و بینارشتهای، رویکرد فرابخشی با مشارکت نهادهای مختلف، و حرکت از «رویدادمحوری» به «فرآیندمحوری».
بر این اساس، جشنواره به چند روز محدود نخواهد بود و بخشی از برنامهها در ایام نوروز و حتی ماههای پس از آن ادامه پیدا میکند.
برنامههای تهران؛ از امام علی(ع) تا موزه هنرهای معاصر
در پایتخت نیز مجموعهای از رویدادها از هفتم تا سیزدهم اسفندماه در مراکز مهم هنری برگزار میشود. نمایشگاه «بابا آب داد» در موزه هنرهای دینی امام علی (ع)، نمایشگاه «انقلاب در آینه آزادی» در برج آزادی، برنامههای «جشنواره جشنوارهها» در دانشگاه هنر تهران و فرهنگسرای ارسباران، برگزاری نمایشگاه دوسالانههای خوشنویسی و کاریکاتور در مؤسسه فرهنگی هنری صبا و نیز برپایی نمایشگاههایی در موزه هنرهای معاصر تهران از جمله برنامههای اعلامشده هستند.
مراسم پایانی این دوره ۱۲ اسفند در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار میشود و در آن علاوه بر نکوداشت یکسال فعالیت هنرهای تجسمی کشور، برنامههای سال آینده نیز اعلام خواهد شد.
جشنوارهای برای اثرگذاری اجتماعی
برگزارکنندگان این دوره تأکید دارند که هدف، تولید «اثر فاخر» به معنای متداول جشنوارهای نیست، بلکه ایجاد اثرگذاری اجتماعی و فرهنگی در مقیاس ملی است. در این نگاه، جشنواره فجر نه صرفاً یک رقابت هنری، بلکه بستری برای گفتوگوی هنر با جامعه و بازتعریف مسئولیت مدنی هنرمندان است.
هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر در چنین چارچوبی تلاش دارد تصویری تازه از ظرفیت هنرهای تجسمی ایران ارائه دهد؛ تصویری که از شوشتر آغاز میشود و در گسترهای ملی امتداد مییابد.
